آنیت کابیر یا آنیت قابیر محل دفن مصطفی کمال آتاتورک , رهبر جنگ استقلال ترکیه , بنیان گذار و اولین رئیس جمهور ترکیه است. این آرامگاه در مرکز شهر آنکارا و در بالای یک تپه به نام آنی تپه واقع شده است که این تپه دومین نقطه مرتفع شهر آنکارا پس از آنکارا کالسی یا همان قلعه آنکارا است. زمانی که آتاتورک در سال 1938 از دنیا رفت , او را به طور موقت در موزه مردم نگاری آنکارا دفن کردند و یک فراخوانی بین المللی برای طراحی آرامگاه صورت گرفت با این شرایط که طرح های ارسالی باید دستاورد ها و شخصیت آتاتورک و ملت ترکیه را به تصویر بکشند . پس از ارزیابی 49 طرح در نهایت پروژه مشترک معماران ترک به نام های پروفسور امین اونات و دکتر ارهان آردا انتخاب شد. از مهم ترین جاذبه های این مکان می توان به جاده ی شیرها , میدان تشریفات , تالار افتخار , پارک صلح و موزه بزرگی از یادبود های آتاتورک که در آن وسایل شخصی , هدایای به خصوص از طرف اشخاص معروف یا دوستان وی و همچنین بازسازی خانه و مدرسه دوران کودکی آتاتورک اشاره کرد این مکان همه روزه به جز روز های دوشنبه میزبان گردشگران آنکارا می باشد و البته برای دسترسی راحت تر و هزینه کمتر به این مکان می توان از مترو استفاده کرد و در ایستگاه کاندوغان پیاده شد

آتاترک کیست؟

پیش از پرداختن به آنیت کابیر، خوب است مقداری در مورد آتاترک بدانیم. مصطفی کمال پاشا مشهور به آتاترک، در سال 1881 در شهر تسالونیکی یونان متولد شد. اینکه آتاترک واقعا ترک بود یا یونانی دقیقا مشخص نیست. به هر روی پدر او یعنی علیرضا افندی (یا علی رزا) نیز در یونان متولد شده بود و این احتمال وجود دارد که او و خانواده اش از یونانیانی باشند که به اسلام گرویده باشند. به هر روی نمی توان قومیت و نژاد آتاترک را به درستی مشخص کرد چرا که او و پدرش در منطقه ای به دنیا آمدند که آلبانیایی ها، ترک ها، یونانی ها، بلغار ها و... زندگی می کردند و نمی توان دقیقا گفت خانواده مصطفی کمال از کدام قوم بوده اند. با این حال آتاترک زمانی در یونان متولد شد که این کشور تحت سلطه عثمانی بود و در واقع او در یک شهر از قلمرو عثمانی متولد شد.

مصطفی کمال ابتدا به مکتبی مذهبی رفت اما پس از مدتی و به واسطه علاقه اش به نظامی گری، وارد دانشکده ستاد شد تا درس جنگ بیاموزد. او از همان دوران دانشجویی توانایی های های خود را بروز می داد و به عنوان دانشجوی ممتاز فارغ التحصیل شد. در این دوره عثمانی درگیر جنگ های بسیاری بود و نفس های آخرش را می کشید. آتاترک در جنگ های بالکان در ارتش عثمانی خدمت کرد. در جنگ اول بالکان چند کشور کوچک که تازه استقلال یافته بودند توانستند به راحتی عثمانی را شکست دهند. اما جایی که آتاترک به خوبی خود را نشان داد در میدان های جنگ جهانی اول و به خصوص نبرد گالیپولی بود. بریتانیا و فرانسه می خواستند با پیاده کردن نیرو در گالیپولی، خود را به استانبول برسانند ولی با مقاومت عثمانی مواجه شدند. در این نبرد ارتش عثمانی تحت رهبری ژنرال آلمانی یعنی اتو فون زاندرس بود و آتاترک به عنوان یک سرهنگ زیر دست او بود. اما آتاترک همواره در کار ژنرال دخالت می کرد و نظرات خود را بیان می کرد. از قضا این نظرات مفید افتاد و نهایتا عثمانی در این نبرد پیروز شد. با این حال عثمانی در جنگ جهانی اول شکست خورد و برای همیشه نابود شد. در این زمان جنگ داخلی در ترکیه در گرفت و آتاترک با رهبری ملی گرایان موفق شد کشور ترکیه را تاسیس کند.

آتاترک یک لیبرالیست و همچنین سکولاریست بود. او دست نهاد های مذهبی را در امور کشور قطع کرد. آتاترک با جدیت به زدودن اسلام از فرهنگ و سیاست ترکیه دست زد به گونه ای که خلافت اسلامی را ملغی نمود و آخرین خلیفه عثمانی یعنی عبدالمجید دوم را از کشور اخراج کرد. او بسیاری از بنا هایی که در گذشته اسلامی شده بودند را دوباره به جایگاه اول خود برگرداند که از جمله آنها ایاصوفیه بود. آتاترک القاب مذهبی را حذف کرد و اجازه استفاده از القابی همچون حاجی، حضرت، سید، شیخ، افندی و... را نداد. مصطفی کمال تمامی آموزه های اسلامی را از دروس حذف کرد و آموزش های مدرن و سبک اروپایی را جایگزین آنها کرد. او سپس به زدودن چهره اسلامی کشورش پرداخت و با فرمانی استفاده از پوشش اسلامی را ممنوع کرد. آتاترک حتی خودش با ظاهر و لباسی کاملا اروپایی و مدرن در جمع حاضر می شد و از پوشیدن لباس های سنتی خودداری می کرد.

او به این موارد قانع نشد و تلاش کرد تمامی نماد های اسلام در ترکیه را از بین ببرد. برای مثال اذان گفتن را ممنوع کرد و دستور داد نماز نیز به ترکی خوانده شود. او همچنین خط ترکی که تا آن زمان خط عربی بود را حذف کرد و الفبا و خط لاتین را جایگزین آن ساخت. مصطفی کمال قدرت علمای اسلامی را به شدت محدود ساخت و اجازه نداد این افراد در کار های اجتماعی و سیاسی دخالت کنند. او حتی پوشیدن لباس های عربی که توسط شیوخ استفاده می شد و از نشانه های علمای اسلام بود را نیز ممنوع کرد. در مجموع باید گفت آتاترک تمامی عقب ماندگی های کشور و مردمش را ناشی از اسلام می دانست و از این رو در تمام زندگی خود با اسلام مبارزه کرد و سکولاریسم را ترویج کرد. اندیشه ها و اقدامات آتاترک از مرز های ترکیه فراتر رفت و برای مثال رضا شاه پهلوی پس از سفر به ترکیه تحت تاثیر اقدامات وی قرار گرفت و در بازگشت به ایران طی فرامینی تغییر و تحولات زیادی ایجاد کرد که تا حدود مشابه کار های آتاترک بود ولی نه به آن شدت.

جدای از اقداماتی که به زدودن اسلام از ترکیه منجر شد، او اقدامات بسیاری را در جهت پیشرفت این کشور تازه تاسیس انجام داد که از جمله آنها تاسیس کارخانه های صنعتی، احداث راه های متعدد، تلاش برای پیشرفت علمی از طریق ایجاد دانشگاه ها، تلاش برای ایجاد هویت برای کشور تازه تاسیس ترکیه و... که همگی باعث شدند او چهره خاصی در میان تمامی حکمرانان این کشور پیدا کند و از این رو او را به آتاترک یعنی پدر ترک ها لقب دادند که در واقع نشانی از این بود که او مردمش را به سوی جهانی جدید رهبری کرده بود. آتاترک در 10 نوامبر 1938 در کاخ دلمه باغچه استانبول درگذشت.

ساخت آنیت کابیر

محلی که برای احداث آنیت کابیر در نظر گرفته شد تپه ای در میان آنکار است که تقریبا از هر جای شهر قابل دیدن است. این تپه در گذشته های دور از مراکز تمدن فریگیه بوده است و در طی حفاری ها و عملیات ساختمانی، اشیائی تاریخی کشف شد که به موزه آنکارا ارسال شدند. ساخت آنیت کابیر در چهار مرحله انجام شد و در مجموع تا نه سال به طول انجامید. بنای اول این مجموعه در 9 اکتبر 1944 گذاشته شد و مراسم سنگ اندازی انجام شد. این مرحله شامل حفاری های مقدماتی، ساخت دیوار حائل و همچنین ساخت جاده شیر ها بود. مرحله دوم شامل ساخت بخش اصلی مقبره، ساختمان های مجاور آن و همچنین میدان تشریفات بود که در 29 سپتامبر 1945 آغاز شد و در 8 آگوست 1950 به پایان رسید. در میان کار این مرحله به دلیل مشکلات ایجاد شده برخی بازنگری ها در طرح اولیه انجام شد. این بازنگری ها که در سال 1947 انجام شدند شامل حفاری های بیشتر، عایق بندی مقبره و تقویت سازه فولادی آن بود. در این بازنگری فونداسیونی بتونی برای بنا در نظر گرفته شد که توانایی مقاومت در برابر هرگونه نشست زمین را داراست. کار کاشت درختان و ایجاد باغ ها نیز در مرحله انجام شد.

مرحله سوم عملیات ساختمانی شامل احداث جاده های منتهی به مقبره، تکمیل جاده شیر ها و همچنین تکمیل میدان تشریفات بود. از دیگر کار هایی که در مرحله سوم انجام شدند می توان به سنگفرش نمودن سطح بالایی مقبره، احداث راه پله اصلی، قرار دادن سنگ قبر، سیم کشی برق، لوله کشی و ایجاد تاسیسات گرمایشی بود. چهارمین و آخرین مرحله شامل روسازی تالار افتخار و همچنین تزئینات نهایی بنا بود. نهایتا در یکم سپتامبر 1953 بنای آنیت کابیر به پایان رسید. البته برای اینکه بنا در این زمان کامل شود طرح مورد تجدید نظر قرار گرفت تا کار زود تر به پایان برسد. از جمله تغییرات اعمال شده به بخش اصلی مقبره مربوط بود که طبق نقشه اولیه یک طاق داشت ولی بعدا این طاق حذف شد و سقف مقبره با بتن و به صورت مسطح پوشانده شد.

معماری آنیت کابیر

زمانی که برای اولین بار به آنیت کابیر نگاه شود به نظر می رسد با الهام از یک معبد یونانی یا رومی ساخته شده باشد. در واقع چنین نیز هست. در ساخت آنیت کابیر تا اندازه ای از پارتنون باستانی آتن در یونان الهام گرفته شده است و از این رو گرداگرد بنای اصلی را به همان شیوه و با ستون های متعدد ساخته اند. البته ستون ها کاملا ساده هستند و هیچ نقش و طرحی ندارند. سبک معماری آنیت کابیر مدرن است و پیوندی با معماری شرقی همچون معماری عثمانی ندارد هر چند گفته می شود در آن از معماری سلجوقیان و عثمانی استفاده شده است اما این استفاده آنقدر کم جلوه است که نمی توان معماری این بنا را برگرفته از معماری شرقی دانست. این موضوع به رویکرد و نگاه آتاترک و همینطور دولت ترکیه مربوط می شود که ترکیه را کشوری مدرن و غربی می دانند تا کشوری سنتی و شرقی. در ساخت آنیت کابیر از سنگ های تراورتن و مرمر استفاده شده است.

بسیاری از بخش های بیرونی با سنگ تراورتن ساخته شده اند ولی بخش هایی در داخل مقبره با سنگ مرمر روکش شده اند. برای ساخت این بنا سنگ هایی از اقصی نقاط ترکیه آورده شده است که از جمله آنها تراورتن سفید برای مجسمه ها و ستون هاست که از قیصریه آورده شده، تراورتن قرمز و سیاه برای روسازی و کف میدان تشریفات که باز هم از قیصریه آورده شده. مرمر قرمز، سیاه و کرم رنگ کف تالار افتخار از آدانا آورده شده. و همچنین یک سنگ مرمر یکپارچه با وزن 40 تن به عنوان سنگ قبر اصلی نیز از آدانا آورده شده است. بر روی دیواره های این بنا سنگ نگاره هایی وجود دارد که از تمدن های کهن منطقه آناتولی همچون تمدن های یونانی و ایرانی الهام گرفته شده است.

بخش های مختلف آنیت کابیر

آنیت کابیر چهار بخش اصلی دارد که شامل جاده شیر ها، میدان تشریفات، تالار افتخار و پارک صلح می شود. در ادامه به هر یک از این چهار بخش می پردازیم.

جاده شیر ها

جاده شیر ها راه اصلی ورودی به آنیت کابیر است. در این بخش به سبک معماری باستانی هیتی ها می توان جاده ای را مشاهده کرد که در دو سوی آن مجسمه شیر هایی قرار گرفته است. تعداد مجسمه ها به 24 عدد می رسد که نشانی از 24 قبیله ترک های اغوز است و نشانی از همبستگی و صلح میان این قبایل به شمار می رود. این جاده 262 متر طول دارد و کف آن نیز سنگ فرش است. سنگ های کف جاده شیر ها با فاصله پنج سانتی متری از یکدیگر قرار گرفته اند تا موجب کندی حرکت گردند و اطمینان حاصل شود وقار و احترام کافی برای رفتن به آرامگاه آتاترک وجود داشته باشد.

میدان تشریفات

میدان تشریفات بعد از جاده شیر ها واقع شده است. این میدان طولی برابر با 129 متر و عرضی برابر با 84 متر دارد. این میدان به گونه ای طراحی شده تا 15.000 نفر را در خود جای دهد. کف این میدان با سنگ تراورتن فرش شده است. در ساخت کف این بنا از طرح قالی ها و گلیم های ترکی الهام گرفته شده است.

تالار افتخار

تالار افتخار اصلی ترین بخش آنیت کابیر است و اصولا بنای این مقبره را با تالار افتخار آن می شناسند. در بالا توضیحاتی درباره معماری این تالار داده شد. ابعاد این تالار بزرگ 41.65 در 57.35 متر است و ارتفاع آن تا 17 متر می رسد. ستون های به کار رفته در آن نیز تا 14.4 متر ارتفاع دارند. پیکر آتاترک درست در زیر سنگ مرمر یکپارچه 40 تنی و در طبقه همکف قرار گرفته است. بخش اصلی قبر آتاترک در زیر این بنا قرار دارد که اتاقی هشت ضلعی الهام گرفته از معماری سلجوقیان است و سقف آن نیز با طلا تزیین شده است.

پارک صلح

آنیت کابیر توسط پارکی احاطه شده است که به واسطه جمله ای معروف از آتاترک که می گوید: صلح در خانه، صلح در جهان، با نام پارک صلح نامگذاری شده است. این پارک 50.000 درخت، گل و بوته را در خود جای داده که شامل 104 نوع گیاه است که از 25 کشور مختلف به این مکان هدیه شده است.

موزه ها، برج ها و یادمان ها

در داخل آنیت کابیر ده برج وجود دارد که هر یک نمایش دهنده آرمان هایی است که ترکیه را ساخته اند. این برج ها از نظر ظاهری شبیه به یکدیگر طراحی گشته اند به گونه ای که به صورت مستطیل شکل و با سقفی هرمی ساخته شده اند که بر بالای هر کدام نوک پیکان برنزی الهام گرفته شده از بالای چادر عشایر ترک قرار گرفته است. در داخل برج ها نیز طرح ها و نقوشی با الهام از فرش های ترکی ساخته شده است. همچنین کتیبه هایی که سخنان آتاترک بر روی آن نوشته شده در این برج ها قرار داده شده اند.

برج استقلال

نقش برجسته ای در برج استقلال وجود دارد که مردی را نشان می دهد که شمشیری را با دو دست گرفته در حالی که عقابی روی صخره کنار او نشسته است. عقاب در اساطیر و هنر سلجوقیان نشانی از استقلال و قدرت است و مردم جوانی که شمشیر بدست دارد نیز نشانی از مردم ترکیه است که از استقلال خود دفاع می کنند.

مجسمه گروه زنان

روبروی برج استقال می توان مجسمه هایی از سه زن را مشاهده کرد که با لباس های ملی ترکیه به تصویر کشیده شده اند. دو زن تاج گل بزرگی را در دست دارند که به زمین رسیده است و این تاج گل که از شاخه های غلات تشکیل شده نشانی از فراوانی است. زنی در سمت چپ نیز فنجانی بدست دارد که نشانی از درخواست رحمت خداوند است. زنی که در وسط ایستاده است در حال گریه است که نشان دهنده غرور و افتخار زنان ترکیه حتی در زمان غم و اندوه است.

برج آزادی

نقش برجسته درون برج آزادی فرشته ای را نشان می دهد که برگی کاغذی و یک اسب را در کنار خود دارد. شکل فرشته نشانی از مقدس بودن آزادی و کاغذی که در دست دارد نشانه اعلامیه آزادی ترکیه است. اسب نیز نمادی از آزادی و استقلال است.

مجسمه گروه مردان

در کنار برج آزادی یک گروه مجسمه وجود دارد که سه مرد را به تصویر می کشد. مرد سمت راست که با کلاهخود و لباس نظامی به تصویر کشیده شده نماینده سربازان ترکیه است. در سمت چپ مردی با کتاب در دست نشان دهنده یک جوان روشنفکر ترکیه است. در پشت این دو مجسمه مردی با لباس روستایی است که نشان دهنده کشاورزان و پیشه وران ترکیه است. این سه مجسمه نشان دهنده عزت و اراده مردم ترکیه است.

برج محمت چیک

برج محمت چیک در انتهای سمت راست جاده شیر های آنیت کابیر واقع شده است. نقش برجسته نمای خارجی این برج یک سرباز پیاده ترک (محمت چیک) را نشان می دهد که از خانه به جبهه می رود. در این نقش مادری غمگین اما با غرور را مشاهده می کنیم که دستش را بر شانه فرزندش قرار داده است و او را برای رفتن به جنگ بدرقه می کند. در این برج یک کتاب فروشی و همچنین یک فروشگاه خرید یادگاری برای بازدید کنندگان دایر شده است که می توان کتاب هایی که اغلب در مورد آتاترک و تاریخ منطقه آناتولی هستند را خریداری کنید.

برج پیروزی

بر روی این برج تاریخ سه پیروزی بزرگ آتاترک و همچنین سخنانی از وی حک شده است. در داخل برج توپی که پیکر آتاترک در مراسم خاکسپاری بر روی آن حمل می شد تا از کاخ دلمه باغچه به سایبورن حمل کند نیز قرار گرفته است.

برج صلح

این برج با الهام از سخن مشهور آتاترک یعنی صلح در خانه، صلح در جهان، ساخته شده است. همچنین این سخن آتاترک روی بخش داخلی دیوار برج حک شده است که در نقش برجسته ای کنار آن یک کشاورز و یک سرباز که شمشیر بدست دارد از آن محافظت می کنند. این سرباز نمادی از ارتش ترکیه و به عنوان نگهبان صلح است که به مردم اجازه می دهد بتوانند به راحتی در صلح و امنیت زندگی کنند.

برج 23 آوریل

بر روی این برج نقش برجسته ای وجود دارد که افتتاح مجلس ملی ترکیه در 23 آوریل 1920 را نشان می دهد. زنی در این برج نقش شده است که کتیبه ای بدست دارد که نشان دهنده ثبت این رویداد تاریخی است و در دست دیگر کلیدی دارد که نمادی از افتتاح مجلس است. یک خودروی کادیلاک سری 80 مدل 1936 که تا سال 1938 توسط آتاترک مورد استفاده قرار می گرفت نیز در این برج نگهداری می شود.

برج اصلاحات

برج اصلاحات در آنیت کابیر به عنوان موزه لباس های آتاترک مورد استفاده قرار می گیرد. همچنین در این برج دستی نشان داده شده که یک مشعل را خاموش می کند که نمادی از سقوط عثمانی است و در آن سو دستی دیگر در حال روشن کردن مشعلی با پرتو های سر به فلک کشیده نشان داده شده که نشانی از اصلاحات و تاسیس کشور ترکیه است.

برج پیمان ملی

این برج در ورودی موزه قرار گرفته است. در برج پیمان ملی آنیت کابیر می توان نقش برجسته ای از چهار دست را مشاهده کرد که بر روی یک قبضه شمشیر قرار گرفته اند که نشان دهنده سوگند و پیمان ملی مردم ترکیه برای نجات کشور است.

موزه آنیت کابیر

موزه آنیت کابیر در 21 ژوئن 1960 افتتاح شد. در این موزه می توان وسایل شخصی آتاترک همچون کمد لباس های او را مشاهده کرد. همچنین هدایایی که از سران سایر کشور ها دریافت شده در این موزه نگهداری می شود که از جمله آنها شمشیری است که توسط رضا شاه پهلوی به آتاترک هدیه شد. از دیگر اشیاء این موزه می توان به مدال های دریافت شده توسط وی اشاره کرد.

آرامگاه عصمت اینونو

عصمت اینونو از مهمترین یاران آتاترک بود که حتی در دوران جنگ جهانی اول نیز در کنار او در جبهه بود. او پس از درگذشت آتاترک به ریاست جمهوری ترکیه رسید و از 1938 تا 1950 رئیس جمهور این کشور بود. عصمت اینونو در سال 1973 درگذشت. او را در آنیت کابیر به خاک سپردند. سنگ قبر او نیز یک سنگ بزرگ و یک تکه است. دو شخص دیگر نیز در آنیت کابیر به خاک سپرده شده اند که شامل جمال گورسل که چهارمین رئیس جمهور ترکیه بود و توران امکسیز که جوانی دانشجو بود که در خیابان ترور شد می شود.

ترکیه / آنکارا / آنیت کابیر

جدیدترین ها

جدیدترین ها

قدیمی ترین ها

بیشتربن محبوبیت

کم ترین محبوبیت

جدیدترین ها

جدیدترین ها

قدیمی ترین ها

بیشتربن محبوبیت

کم ترین محبوبیت

برسی امکانات

دسته بندی ها

طبیعی

تپه

تاریخی

مناره

موزه

مذهبی

آرامگاه

<" ">

. . .
<" ">

نسخه آزمایشی