مسجد جامع یزد یکی از مشهور ترین و زیباترین مساجد در تمام ایران است. این مسجد در قلب شهر یزد قرار دارد و از جمله مهمترین جاذبه های گردشگری این شهر محسوب می شود. مسجد جامع یزد نمونه ای بسیار زیبا از معماری اصیل ایرانی و شیوه آذری است که همچون نگینی بر تارک کویر می درخشد. در ادامه با ما همراه باشید تا با نگاهی به این مسجد زیبا و تاریخی بیشتر با آن آشنا شویم.

مسجد جامع یزد کجاست؟

مسجد جامع یزد در محله ای که با نام دروازه شاهی شناخته می شود قرار دارد. برای رسیدن به این مسجد ابتدا باید به میدان ساعت بروید و سپس باید وارد خیابان مسجد جامع شوید. این مسجد در انتهای خیابان قرار دارد.

مسجدی بر روی آتشکده

در دوران ساسانی و با رسمیت یافتن آیین مزدیسنا، آتشکده های بسیاری در شهر های مختلف ایران ساخته شدند. بخش زیادی از این آتشکده ها با اشغال ایران به دست اعراب به مسجد تبدیل شدند. از جمله این آتشکده ها در شهر یزد قرار داشت که به مسجدی که اکنون به نام مسجد جامع یزد می شناسیم تبدیل شد. در آن زمان البته تغییر بنیادینی در بنای ساختمان ایجاد نشد و صرفا از محلی برای عبادات مزدیسنا به محلی برای عبادات اسلامی تبدیل شد.

در سال های بعد و در دوران صفاریان اما تغییراتی در این آتشکده پدید آمد و بنای آن تا اندازه ای تغییر کرد که البته تغییرات آن زیاد نبود. سپس مسجد جامع یزد توسط" علاءالدوله گرشاسب بن علی بن فرامرز" تجدید بنا شد و یک ایوان بزرگ و یک گنبد برای آن ساخته شد.

 با این حال بنایی که توسط گرشاسب بنا نهاده شده بود در گذر زمان از بین رفت. در این زمان لزوم مرمت گسترده بنا باعث شد طرحی نو درانداخته شود و بنایی که باشکوه و زیبا خلق شود. در سال 1324 میلادی ساخت بنای جدید مسجد توسط یکی از بزرگان یزد به نام رکن الدین نظام حسینی آغاز شد و در تاریخ 1332 میلادی یعنی دوره حکومت تیمور لنگ به اتمام رسید.. در سال های بعد اما بنا باز به واسطه عدم رسیدگی رو به ویرانی نهاد. بنای کنونی در دوره های مختلفی از جمله صفویه و قاجاریه ترمیم و بازسازی شده است تا به ظاهر کنونی درآید.

تا دوران قاجار مسجد جامع یزد در واقع شامل سه مسجد در کنار هم بود ولی در این زمان و به دستور فتحعلی قاجار، بخش بزرگی از سه مسجد دیگر تخریب شدند و به جای آنها یک مسجد جدید ساخته شد که مسجد کنونی است. در قرن اخیر و در سال 1313 بخش هایی از مسجد فرو ریخت که از جمله آنها مناره های آن بودند ولی خوشبختانه مرمت و بازسازی شدند.

معماری بنا

مسجد جامع یزد زیربنایی در حدود 9800 متر مربع دارد و در زمینی به ابعاد 104 متر در 99 متر قرار گرفته است.  در ساخت مسجد جامع کبیر از معماری اصیل ایرانی و شاخه آذری استفاده شده است. مسجد از بخش های مختلفی تشکیل شده است که شامل ایوان، گنبد خانه، شبستان، صحن، گرم خانه و پایاب می شود. ولی اصلی ترین بخش های بنا شامل ایوان اصلی و گنبد آن می شوند. ایوان اصلی که در واقع نمای اصلی مسجد را تشکیل می دهد شامل ایوانی بزرگ با مقرنس کاری های بسیار زیبا می شود.

در دو سوی ایوان مسجد مناره هایی با ارتفاع 57 متر وجود دارند که در آنها تزئینات بسیار زیبایی به کار رفته است. این مناره ها در دوران شاه طهماسب صفوی و به دست حاکم آن دوران یزد یعنی  جمال الدین محمد ساخته شده اند. بلندی مناره های باعث شده از بسیاری از نقاط شهر یزد بتوان آنها را مشاهده کرد. گنبد مسجد جامع یزد را می توان در زمره زیباترین گنبد های برجای مانده از معماری اصیل ایرانی دانست. این گنبد که در تزئین آن از اشکال هندسی استفاده شده است، به یکی از نماد های یزد بدل شده است.

اما شگفتی واقعی در زیر گنبد قرار دارد جایی که وقتی سرتان را به بالا برگردانید شگفت زده خواهید شد. بخش زیرین گنبد مسجد جامع یزد از حیث شکوه و زیبایی تنها با گنبد هایی همچون گنبد مسجد شیخ لطف الله در اصفهان قابل قیاس است. در زیر گنبد ترکیبی پیچیده و متراکم از اشکال زیبای هندسی به کار رفته است که با ترکیب کاشی های آبی و طلایی زیبایی شگفت انگیزی خلق شده است.

در زیر گنبد چهار مقرنس کاری بسیار زیبا وجود دارد که بر شگفتی بنا افزوده اند. در میان این مقرنس کاری ها می توان پنجره های طاقی بسیار زیبایی را مشاهده کرد که نور رواق زیرین را تامین می کنند و از طرفی باعث هر چه زیباتر شدن سقف شده اند. این پنجره ها با چوب و با شکاف های متعدد ساخته شده اند. گرداگرد سقف گنبد خانه با یک ردیف کاشی آبی رنگ که بر روی آنها آیات قرآن نوشته شده تزین می شود.

ایوان ورودی مسجد جامع یزد نیز در زمره زیباترین ایوان های مساجد ایرانی قرار می گیرد. این ایوان با کاشی های لعاب دار و با شکوه تمام آراسته شده است. در داخل ایوان متونی به خط کوفی نوشته شده اند و در گرداگرد آن نیز می توان طرح های بسیار زیبایی را مشاهده کرد که با اشکال هندسی، گره چینی و نقوش اسلیمی خلق شده اند. در حاشیه ایوان و همچنین بر فراز دیوار های دو سوی آن آیاتی از قرآن با خط ثلث نوشته شده اند.

نکاتی برای بازدید از مسجد جامع یزد

  • ورودی مسجد رایگان بوده و هزینه ای ندارد.
  • مسجد جامع یزد همچنان مورد استفاده قرار می گیرد و از این رو داشتن پوشش اسلامی لازم بوده و بازدید کنندگان باید پوشش کاملی داشته باشند.
  • هر ساله مراسمات مذهبی متعددی در این مسجد برگزار می شود که از جمله مهمترین آنها عزاداری تاسوعا و عاشورا است.

ایران / یزد / مسجد جامع یزد

جدیدترین ها

جدیدترین ها

قدیمی ترین ها

بیشتربن محبوبیت

کم ترین محبوبیت

جدیدترین ها

جدیدترین ها

قدیمی ترین ها

بیشتربن محبوبیت

کم ترین محبوبیت

برسی امکانات

دسته بندی ها

مذهبی

مسجد

<" ">

. . .
<" ">

نسخه آزمایشی