بازار وکیل بازاری مملو از رنگ و عطر است. بازاری پر از فرش های رنگارنگ، خوردنی های خوشمزه و سوغاتی های شیراز. این بازار زیبا که از دوران زندیه بر جای مانده است نمونه ای عالی از بازار های قدیمی ایرانی است که همچنان پابرجا بوده و هر روزه داد و ستد فراوانی در آن انجام می شود. عمده محصولات این بازار را کالا های سنتی و خاص ایرانی تشکیل می دهد که سبب شده بتوان این بازار را بهترین مکان برای خرید سوغاتی در سفر به شیراز به حساب آورد. در ادامه با بگردم همراه باشید تا با سفری به شهر فرهنگ و ادب، شیراز، نگاهی به بازار وکیل داشته باشیم.

بازار وکیل کجاست؟

بازار وکیل در شمال شرقی شیراز قرار گرفته است. برای دیدن این بازار زیبا باید به خیابان زند بروید. بازار وکیل درست در انتهای غربی این خیابان قرار گرفته است و از دو بخش تشکیل می شود. علاوه بر این می توان از سایر ورودی ها نیز وارد بازار شد که از جمله آنها در خیابان لطفعلی خان زند قرار دارد. نزدیک ترین ایستگاه مترو به بازار وکیل، ایستگاه زندیه است که البته حدود 700 متری با ورودی بازار فاصله دارد. اما پیمودن این فاصله خالی از لطف نیست و در مسیر می توانید از ارگ کریم خان و همچنین موزه پارس دیدن کنید.

تاریخچه بازار وکیل

زمانی که زند ها در ایران به قدرت رسیدند، شیراز را به پایتختی برگزیدند. از این رو شیراز دوره ای از شکوفایی و رونق را تجربه کرد. اوج این دوران در زمان حکمرانی کریم خان زند بود که لقب وکیل الرعایا را بر خود نهاده بود. از این رو بسیاری از بنا هایی که وی در شیراز احداث کرد پسوند وکیل را بر خود داشتند که از جمله آنها حمام تاریخی وکیل، مسجد وکیل و البته بازار وکیل است. گویند خان زند زمانی که به لار سفر کرده بود، از بازار شهر که با نام بازار قیصریه شناخته می شد و از دوران شاه عباس صفوی باقی مانده بود بازدید کرد. کریم خان از اینجا بود که فکر ساخت بازاری به همین سبک در شیراز به ذهنش خطور کرد و اینچنین بود که دستور ساخت بازاری با الهام از بازار قیصریه لار را در شیراز صادر کرد.

بازار وکیل پس از ساخت به مرکز تجاری شیراز بدل شد. این بازار تا سالیان دراز مهمترین محل تجارت بود و بخش عمده مغازه های شهر در آن قرار داشت. کاروانیانی که برای تجارت به شیراز می آمدند کالا های خود را در این شهر به فروش می رساندند و مردم معمولی نیز برای خرید اقلام مورد نیاز خود به این بازار مراجعه می کردند. بازار وکیل در زمان ساخت در نزدیکی دروازه اصفهان قرار داشت و در واقع در ورودی شهر جای گرفته بود. از این رو محلی مناسبی برای تجارت محسوب می شد و از جمله پر رونق ترین بازار های ایران به شمار می آمد. فرصت الدوله شیراز در کتاب مشهور خود یعنی آثار عجم درباره بازار وکیل می گوید:

"بازار وکیل یکی از بازارهای مرحوم کریم خان وکیل است قریب به مسجد وکیل چهار بازار از آجر و گچ ساخته شالوده‌های آن از سنگ‌های کلان قرار داده و در وسط چهار بازار چهارسوئی است که سقفش بسیار بلند و طرازش دلپسند است. کمتر بازاری در ایران بدین اسلوب و بنیان دیده می‌شود. یک بازار بزرگ تا برسد به چهارسوی مذکور چهل و یک طاق است، آنرا بازار بزازان گویند. از هر گونه اقشمه و امتعه دارد. سمار و بلورفروش و خیاط و غیره نیز در آن هست. بازار دیگر چهل و شش طاق است آنرا بازار کلاهدوزان نامند از کلاهدوز و اصناف دیگر دارد مع بسیاری از صرافان. بازار دیگر ده طاق است در آن تمام سراج و ترکش‌دوزاند در وسط بازار اول که بازار بزازان باشد نیز بازاری است یازده طاق در آن جماعت شمشیرگرانند. این بازار از نزدیکی دروازه اصفهان تا مدخل بازارهای قدیم امتداد دارد و مشتمل بر حجره‌هائی با سکوی پهن در طرفین و ۷۴ دهانه طاقهای بلند و خوش تناسب بوده‌است و چهار سوق بلندی در میان آن قرار داشته که بازارهای فرعی و غربی و شرقی آنرا قطع می‌نموده‌است."

بازار وکیل در سال های پس از زندیه نیز به طور مرتب مورد استفاده قرار می گرفت و از آن زمان تاکنون همواره به عنوان یکی از مهمترین بازار های شهر شناخته می شده است. در دوران پهلوی و به واسطه احداث خیابان های جدید و گسترش خیابان های قدیمی شهر از جمله خیابان زند، بازار وکیل به دو قسمت تقسیم شد و در این بین برخی بخش های آن نیز از بین رفت. با این حال در سال های اخیر و با رونق گرفتن مراکز خرید سبک جدید این بازار بیشتر به عنوان یک بازار سنتی شناخته می شود و دیگر آن جایگاه مرکزی تجارت در شهر را ندارد. از این رو بازار وکیل به محلی برای خرید سوغاتی، مایحتاج سنتی و بازدید گردشگران بدل شده است.

آشنایی با بازار وکیل

بازار وکیل مطابق ساختار بازار های کهن ایران زمین به بخش های مختلفی تقسیم شده است. در واقع در گذشته از آنجا که بازار قلب تجاری شهر محسوب می شده است، تقریبا تمامی اصناف از فرش فروش گرفته تا مسگر در همین بازار بوده اند. از این رو هر بخش از بازار وکیل به یک صنف اختصاص داشته است که برای مثال می توان به بازار مسگر ها، بازار فرش فروشان، بازار شمشیرگر ها، بازار کلاهدوزان و.... اشاره کرد. در طول زمان و از آنجا که برخی اصناف تغییر کردند، این بازار ها نیز جایگزین شدند به گونه ای که مثلا در حال حاضر بازار کلاهدوزان که زمانی بسیار پر رونق بود وجود ندارد. هم اکنون بازار وکیل دارای بخش های مختلفی است ولی به طور کلی به دو بازار تقسیم شده است که شامل بازار وکیل شمالی و بازار وکیل جنوبی می شود.

بازار وکیل را می توان به چهار بخش شمالی، جنوبی، شرقی و غربی تقسیم کرد که شامل بخش های زیر می باشد:

بخش شمالی: بخش شمالی بازار وکیل دارای سه سرا می باشد که قدمت هر سه آنها به دوران زندیه می رسد. این سرا ها که هم اکنون بخش هایی از بازار را تشکیل می دهند شامل سرای سرای احمد، سرای روغنی و سرای گمرک می شوند.

بخش جنوبی: بخش جنوبی بازار وکیل در گذشته به دو صنف شمشیر ساز ها و کیف و کفش ساز ها اختصاص داشته است و از این رو معمولا با نام بازار شمشیرگر ها شناخته می شود. این بخش از بازار در نزدیکی مسجد وکیل قرار گرفته است و دارای 22 مغازه است. در گذشته کاروانسرای وکیل از این بخش قابل دسترس بوده و در آن در این بازار قرار داشته است که اکنون کاربری آن تغییر کرده و به عنوان جزئی از بازار و با نام سرای فیل شناخته می شود.

بخش شرقی: بخش شرقی بازار وکیل در گذشته به واسطه وجود مغازه های ابریشم دوزی و نخ ریسی با عنوان بازار علاقه بندان شناخته می شده است. در حال حاضر بخش عمده این بازار که شامل 38 مغازه می شود، به فرش فروشان اختصاص یافته و بخش هایی از آن نیز در بر گیرنده مغازه عطاران و ادویه فروشان است.

بخش غربی: بخش غربی بازار وکیل در گذشته و به واسطه مغازه های کیف و کفش سازی به نام بازار ترکش بندان شناخته می شده است. با این حال در حال حاضر این راسته دارای 20 مغازه است که اغلب به فرش فروشان اختصاص داده شده است ولی به طور محدود مغازه های دیگری را نیز می توان در آن مشاهده نمود.

معماری بازار وکیل

در ساخت بازار وکیل از سبک معماری اصیل بازار های ایرانی استفاده شده است. در این سبک معماری بازار به صورت طاق های متعدد و پشت سر هم ساخته می شود و در میان هر دو طاق در دو سمت مغازه ها قرار می گیرند. چنین ساختاری موجب استحکام بنایی می شود که طول بسیاری دارد و عرض آن نسبت به طول آن کمتر است. از سویی چنین ساختاری موجب هر چه زیباتر شدن بنا می گردد. این سبک معماری نه تنها در بازار وکیل بلکه در بسیاری از بازار های سنتی و قدیمی ایران به چشم می خورد. در بنای بازار از سقف های طاق ضربی استفاده شده است که بسیار زیباست. به منظور تهویه هوا می توان در سقف بازار وکیل حفره هایی را مشاهده نمود که نه تنها هوا را تهویه می کردند بلکه در رساندن نور به داخل بازار نیز نقش مهمی داشته اند.

نکاتی برای بازدید از بازار وکیل

  • بازار وکیل بازاری طولانی است از این رو باید خود را برای پیاده روی در آن آماده کنید.
  • اگر کالای خاصی را نیاز دارید از کسبه راهنمایی بخواهید یا با توجه به تابلو ها به بخش مورد نظر بروید تا از سردرگمی در بازار جلوگیری کنید.
  • بازار در روز های عزاداری رسمی تعطیل است.

ایران / شیراز / بازار وکیل

جدیدترین ها

جدیدترین ها

قدیمی ترین ها

بیشتربن محبوبیت

کم ترین محبوبیت

جدیدترین ها

جدیدترین ها

قدیمی ترین ها

بیشتربن محبوبیت

کم ترین محبوبیت

برسی امکانات

دسته بندی ها

تفریحی

بازار

<" ">

. . .
<" ">

نسخه آزمایشی