سعدیه یا آرامگاه سعدی بنایی زیبا در شیراز است که بر مقبره سعدی، از بزرگترین شاعران و سخندانان ایرانی ساخته شده است. این بنا به زیبایی هر چه تمامتر و با معماری اصیل ایرانی و در دوره پهلوی بنا شده تا نشانی از اهمیت جایگاه و ارجمندی سعدی شیرازی باشد. سعدیه در میان باغی بس خوش و خرم قرار دارد که می توان آن را یکی از زیباترین باغ های شیراز دانست. در ادامه با ما همراه باشید تا با سفری به شهر زیبای شیراز بیشتر با سعدی و آرامگاه او آشنا شویم.

سعدی کیست؟

ابومحمد مشرف الدین مصلح بن عبدالله بن مشرف متخلص به سعدی، یکی از بزرگترین شاعران ایرانی است که در سال 1210 میلادی برابر با 589 خورشیدی در شهر شیراز متولد شد. سعدی سخندانی قهار بود و از این رو لقب هایی همچون استاد سخن، پادشاه سخن، افصح المتکلمین و شیخ اجل به او داده اند که حاکی از جایگاه رفیع او حتی در دوران حیاتش است. سعدی استاد نثر های پند آموز و اشعار عاشقانه است و نوشته ها و سروده هایش  حتی در زمان خودش در گسترده وسیعی پیچیده شده بود و حتی بعد ها به اروپا راه یافت. آثار سعدی در کتب و نوشته های مختلفی دسته بندی شده اند که مهمترین آنها کتاب گلستان به نثر و بوستان به نظم است. ولی کتابی به نام کلیات سعدی گردآوری شده است که تمام آثار او اعم از شعر و نثر در آن قرار دارد. سعدی در دوران جوانی به مدرسه نظامیه بغداد که توسط خواجه نظام الدین طوسی بنا شده بود رفت و علومی مانند فقه، حدیث، نجوم، پزشکی و... را آموخت.

سعدی سپس به سفر رفت و مناطقی مانند شام و حجاز را دید. البته در کتاب گلستان و بوستان می توان اشاراتی به سفر به هندوستان و شرق ایران نیز مشاهده کرد که گویا اغلب حالت تمثیلی داشته و سعدی واقعا به این مناطق نرفت باشد. سعدی بعد از این سفر طولانی که در جریان آن با بزرگان زیادی همنشین شد، به شهر زادگاهش، شیراز برگشت. او در این زمان به دربار حاکم شیراز راه یافت و کتاب بوستان را نوشت و به او تقدیم کرد. اندکی بعد از اتمام بوستان، سعدی شروع به نوشتن گلستان کرد که با اتمام آن، کتاب را به ولیعهد شیراز هدیه داد. سعدی در این دوران در خانقاهی زندگی می کرد و به تصوف گراییده بود. او نهایتا در سال 1292 میلادی برابر با 670 خورشیدی در شیراز درگذشت و در همان خانقاهی که در آن زندگی می کرد دفن شد که امروزه به سعدیه تبدیل شده است.

آرامگاه سعدی کجاست؟

آرامگاه سعدی در شمال غربی شیراز و در انتهای خیابان بوستان قرار دارد. از طرفی دسترسی به مقبره از طریق خیابان سعدی جنوبی نیز امکان پذیر است. برای رسیدن به آرامگاه سعدی می توانید از اتوبوس های خط دستغیب – نارنجستان استفاده کنید. با این حال چنانچه خواستید با خودروی شخصی به سعدیه بروید می توانید از پارکینگ مجموعه استفاده کنید.

بنایی برای استاد سخن

بنایی که امروزه به نام آرامگاه سعدی می شناسیم در واقع خانه و خانقاه وی بوده است که مدتها در آن زندگی می کرده است. محلی که امروزه سعدیه در آن قرار دارد از دورانی بسیار کهن که تاریخ آن را به درستی نمیدانیم محل قرارگیری حوضخانه هایی بوده که با مرمر پوشانده شده بودند و مردم اعتقاد داشتند با شستن لباس هایشان در آن شفا می گیرند. از این رو این محل از مدتها پیش از سعدی محلی مهم در شیراز بوده است. قدیمی ترین اطلاعاتی که در مورد این مقبره داریم به دوران "اباقا خان" دومین خان سلسله ایلخانان مربوط می شود که بنایی بر فراز آرامگاه بنا نمود. در دوران صفوی بود که به واسطه اهل سنت بودن سعدی، بنای آرامگاه او تخریب شد ولی در سال های بعد کریم خان زند بنایی در خور برای آرامگاه سعدی ساخت. این بنا دو طبقه بود و در ساخت آن از گچ و سنگ استفاده شده بود.

بنای آرامگاه سعدی که کریم خان بنا نمود تا اوایل قاجاریه حفظ شد ولی در این زمان یکی از روحانیون شیراز به واسطه سنی بودن سعدی دستور تخریب مقبره او و شکستن سنگ قبرش را صادر کرد. در سال های بعد که "فتحعلی خان صاحب دیوان" به حکومت فارس رسید دستور بازسازی بنای آرامگاه را داد و سنگ قبری با اشعار خود سعدی در آن نصب شد. این بنا تا دوران پهلوی نیز پابرجا بود. در این دوره بنا به سیاست های میهن پرستانه شاهان پهلوی اقداماتی در جهت بزرگداشت مفاخر ایران انجام شد که از جمله آنها بنای آرامگاه هایی در خور شان این افراد بود که از جمله آنها می توان به آرامگاه فردوسی، حافظ، پورسینا، خیام، عطار و البته سعدی اشاره کرد. ایده ساخت بنایی جدید برای آرامگاه سعدی در سال 1324 مطرح شد.

در سال هایی که برنامه تجدید بنای آرامگاه سعدی مطرح شد دولت ایران چندان ثروتمند نبود و از این رو برای ساخت بنا دستور داده شد کارخانه قند و شکر مرودشت از فروش هر کیلو قند و شکر، دو ریال برای بنای سعدیه به دولت پرداخت کند و اینگونه هزینه ساخت آرامگاه که 980 هزار تومان بود تامین شد. در سال 1327 برنامه ساخت بنا قطعی شده بود و دو تن از مهندسان معمار ایرانی یعنی مهندس محسن فروغی و مهندس علی صادق خواسته شد طراحی آرامگاه را بر عهده گرفتند. در همین سال بنایی که در دوره زندیه ساخته و در دوره قاجاریه تجدید بنا شده بود تخریب شد و به جای آن بنای کنونی ساخته شد. معماران بنا در طراحی آرامگاه سعدی از کاخ چهل ستون الهام گرفتند و توانستند با هم آمیزی معماری کهن ایرانی با معماری مدرن، بنایی در خور شان و جایگاه سعدی برای وی بسازند. ساخت بنا نهایتا در سال 1330 به پایان رسید. سپس در یازدهم اردیبهشت سال 1321 سعدیه با حضور شمار زیادی از هنرمندان، شاعران، سیاستمداران، نویسندگان و... افتتاح شد.

معماری بنا

آرامگاه سعدی تلفیقی از معماری قدیم و نوین ایرانی است و نمونه ای عالی از در هم آمیزی دو سبک معماری محسوب می شود. در نگاه اول به بنا می توان المان هایی از مساجد، کاخ ها و عمارت های ایرانی را در آن دید. معماران بنا کوشیده اند مقبره را به گونه ای بسازند که نمایانگر جایگاه سعدی به عنوان یک شاعر و سخندان بزرگ باشد به گونه ای که می توان المان های به کار رفته در آن را دارای حس و حال شاعرانه و عاشقانه دانست و اینچنین بنایی با نمایی لطیف خلق شده است که در عین شکوه و زیبایی، حس و حالی لطیف و صمیمانه نیز دارد. در ساخت مقبره و به خصوص گنبد آن از کاشی های فیروزه ای رنگ استفاده شده است که در واقع نمادی از هنر ایرانی به شمار می رود.

ایوان مقابل آرامگاه سعدی دارای هشت ستون از جنس گرانیت قهوه ای رنگ است که در ساخت آنها از چهلستون اصفهان الهام گرفته شده است. با ورود به داخل بنا می توان سنگ مقبره را مشاهده کرد که در ساختمانی هفت ضلعی قرار دارد و بر روی هر ضلع بنا ابیاتی از سعدی و به خط استاد ابراهیم بوذری نوشته شده است. این ابیات اغلب در مورد آخرت و خوشنامی پس از مرگ است. کاشی کاری های داخلی بنا بسیار زیبا هستند و در ساخت آنها از مساجد اصفهان الهام گرفته شده ولی به سبکی مدرن نما یافته اند. بنای آرامگاه سعدی 257 متر مربع مساحت دارد.

باغ

باغی که آرامگاه سعدی در آن قرار دارد از زیباترین نمونه های باغ آرایی ایرانی است و می توان در آن تلفیق هنر باغ آرایی کهن با باغ آرایی نوین را مشاهده کرد. این باغ مساحتی 10395 متر مربعی دارد و گرداگرد مقبره را پوشانده است. در این باغ می توان انواع و اقسام گیاهان اعم از درختان و گل ها را مشاهده کرد که از جمله آنها می توان به درختان سرو راست قامت اشاره کرد.

حوض ماهی

همانطور که گفتیم از گذشته های دور در جایی که اکنون آرامگاه سعدی قرار دارد حوض های مرمرینی وجود داشته است که مردم معتقد بودند با شستشو در آن می توان از امراض رهایی یافت. هم اکنون مشخص شده آب این حوض که از یک قنات تامین می شده است دارای گوگرد است و از این رو خاصیت درمانی داشته است. حوضی که اکنون وجود دارای 30 متر مربع مساحت داشته و در عمق زمین قرار دارد که با 28 پله به سطح می رسد. در سال های اخیر به دلیل بی کفایتی مدیران مجموعه، این حوض خشک شد و ماهی های آن تلف شدند ولی پس از مدتی دوباره حوض احیا شد و ماهی هایی در آن رها شد.

 

نکاتی برای بازدید از آرامگاه سعدی

  • آرامگاه سعدی همه روزه از ساعت 8 صبح الی 7:30 بعد از ظهر باز است.
  • سعدیه در روز های سوگواری های مذهبی در ایران تعطیل است.
  • می توانید از طریق باجه های مجموعه بلیط خریداری کنید.
  • بلیط برای گردشگران داخلی 5 هزار تومان و برای گردشگران خارجی 50 هزار تومان است.

ایران / شیراز / آرامگاه سعدی

جدیدترین ها

جدیدترین ها

قدیمی ترین ها

بیشتربن محبوبیت

کم ترین محبوبیت

جدیدترین ها

جدیدترین ها

قدیمی ترین ها

بیشتربن محبوبیت

کم ترین محبوبیت

برسی امکانات

دسته بندی ها

طبیعی

باغ

تاریخی

آرامگاه

<" ">

. . .
<" ">

نسخه آزمایشی