مسجد جمکران یکی از مهمترین و زیباترین مساجد در ایران است. این مسجد بزرگ در روستای جمکران و در نزدیکی شهر قم واقع شده است. مسجد جمکران به واسطه نسبت دادن آن به امام دوازدهم شیعیان، از اهمیت و جایگاه خاصی در میان شیعیان دوازده امامی برخوردار بوده و همواره از آن به عنوان مکانی مقدس و قابل احترام یاد می کنند. بنا به گفته ها، این مسجد در قرن چهارم هجری قمری ساخته شده است و از این رو یکی از قدیمی ترین مساجد ایران به شمار می رود.

امام دوازدهم شیعیان کیست؟

شیعیان معتقدند پس از درگذشت پیامبر اسلام، دوازده نفر از خاندان وی به امامت و رهبری مسلمانان رسیدند. از این دوازده نفر، یازده تن به طور معمول بین مردم زندگی کردند و هر یک به دلایلی درگذشتند ولی سرگذشت دوازدهمین آنها به گونه متفاوتی رقم خورده است. دوازدهمین فرد از امامان شیعه، "محمد" نام دارد ولی در بین عموم مردم با نام "مهدی" شناخته می شود که در واقع لقب اوست. همچنین او را با نام ها و القابی همچون: امام زمان، حجت ابن الحسن، قائم، ولی عصر، صاحب الزمان، صاحب الامر و... می شناسند. وی در سال 869 میلادی در شهر سامرا در عراق کنونی به دنیا آمد. امام دوازدهم پس از مدتی زندگی در بین مردم، از نظر ها پنهان شد و به غیبتی در حدود 67 ساله رفت که در بین شیعیان به غیبت صغرا معروف است.

در دوره غیبت صغرا که از سال 874 تا 941 میلادی به طول انجامید، امام دوازدهم به واسطه اشخاصی مورد اعتماد با مردم در ارتباط بود که شمار آنها به چهار نفر می رسید. ولی پس از درگذشت چهارمین نفر از آنها، دیگر از طریق کسی با مردم در ارتباط نبود. سپس طبق اعتقادات شیعیان، امام دوازدهم از سال 941 میلادی کاملا از نظر مردم پنهان شد و ارتباطی با بقیه ندارد که تاکنون نیز ادامه دارد و به نام غیبت کبرا شناخته می شود. بنا بر معتقدات شیعیان دوازده امامی، امام زمان روزی بر می گردد و جهان را پر از عدالت خواهد کرد. امام زمان در بین شیعیان بسیار قابل احترام است و همواره پس از آوردن نامش بر او درود می فرستند و به احترامش بر می خیزند.

مسجد جمکران کجاست؟

مسجد جمکران در 6 کیلومتری قم و در روستای جمکران قرار دارد که البته اکنون به عنوان حومه قم شناخته می شود. از مرکز شهر قم بلواری مستقیم و به طول 6 کیلومتر به نام بلوار پیامبر اعظم، شما را به مسجد جمکران می رساند.

ساخت مسجد به دستور امام زمان

در میان شیعیان بحث هایی مبنی بر اینکه آیا می شود در دوران غیبت کبرا با امام زمان ارتباط داشت یا خیر وجود دارد ولی در حال حاضر اغلب معتقدند این کار شدنی است. از این روست که یکی از روحانیون شیعه به نام محدث نوری، نقل می کند که مسجد جمکران به دستور امام زمان و توسط شخصی به نام حسن ابن مثله جمکرانی ساخته شده است. روایتی از حسن ابن مصلح وجود دارد که می گوید در شب 17 ماه رمضان امام زمان را دیده است و او گفته است این زمین (زمینی که اکنون مسجد در آن قرار دارد) زمین شریفی است و باید در آن مسجد ساخته شود. از این رو طبق اعتقادات شیعه شخص امام زمان دستور ساخت مسجد جمکران را صادر کرده است و از این رو آن را مسجدی مقدس به شمار می آید.

مسجد جمکران در ابتدا بسیار کوچک تر از مسجد کنونی بود و تنها بنایی 5 متر در 17 متر بود که صحنی به مساحت 13 متر در 17 متر داشت. بعد ها بر وسعت مسجد افزوده شد و به خصوص در دوران قاجار، علی اصغر خان اتابک مسجد را مرمت کرد و گسترش داد. در دوره پهلوی نیز رواقی در جنوب صحن آن ساخته شد و گلدسته ای 17 متری در آن احداث شد. در دوران جمهوری اسلامی توجه ویژه ای به مسجد جمکران شد و طرحی برای مجموعه ای 25 هکتاری تهیه شد که قرار است ساختمان اصلی آن تا 30 هزار متر مربع زیربنا داشته باشد. بنای کنونی مسجد تا اندازه زیادی در دوره جمهوری اسلامی ساخته شده است و در آن از معماری ایرانی بهره گرفته شده است. مسجد جمکران همواره میزبان زائران بسیاری است و به خصوص در روز هایی که مناسبت های مذهبی باشد بر شمار زائران افزوده می شود. مهمترین این مراسمات هر ساله در نیمه شعبان برگزار می شود که روز تولد امام دوازدهم است.

معماری مسجد جمکران

مسجد جمکران نمونه ای برجسته از معماری اصیل و کهن ایرانی است. در این مسجد می توان شمار زیادی از المان های معماری ایرانی همچون گنبد و ایوان را مشاهده کرد. مسجد دارای گنبد های کوچک و بزرگ متعددی است اما بخش اصلی آن دارای پنج گنبد است. این پنج گنبد شامل یک گنبد بزرگ در وسط و چهار گنبد در دو سوی آن است. گنبد میانی با کاشی های زیبای فیروزه ای رنگ پوشانده شده و بر روی آن نقش و نما های زیبایی از هنر ایرانی وجود دارد. همچنین ترنج هایی بر روی آن وجود دارد که عبارت "یا مهدی ادرکنی" و "لا اله الا الله" بر روی آنها نوشته شده است (منظور از ترنج گونه ای تزئین است که معمولا به شکل لوزی یا بیضی ساخته می شوند). این گنبد به شیوه ای نوین ساخته شده است و در بنای آن از فلز استفاده شده است.

گنبد اصلی مسجد دارای 23 پنجره در پایه خود است که نه تنها نور فضای داخلی را تامین می کنند بلکه به گونه ای ساخته شده اند که وقتی از پایین به گنبد نگاه شود گویی گنبد در هوا معلق است. سطح داخلی گنبد نیز کاشی کاری بوده و به زیبایی آراسته شده است. چهار گنبد دیگر که مشابه ساخته شده اند به رنگ سبز هستند و بر روی آنها نقش و نگار های زیبایی وجود دارد که ساده تر از گنبد اصلی است. مسجد جمکران دارای چهار مناره است که دو مناره روبروی گنبد اصلی و دو مناره در صحن مسجد قرار دارند. مناره هایی که در مقابل گنبد قرار دارند ارتفاعشان به 60 متر می رسد، با این حال ارتفاع دو مناره ای که در صحن قرار دارند بلند تر است.

مراسمات مسجد جمکران

در طول سال مراسمات بسیاری در مسجد جمکران برگزار می شود که مهمترین آنها جشن تولد امام زمان است. این جشن در تاریخ 15 شعبان از تقویم قمری برگزار می شود و از این رو زمان آن در هر سال متفاوت است. جشن نیمه شعبان در تمام ایران برگزار می شود ولی از آنجا که مسجد جمکران مهمترین نماد امام دوزادهم در ایران است، این جشن در آن حال و هوای متفاوتی داشته با و شکوه خاصی برگزار می شود. در شب نیمه شعبان مسجد مملو از جمعیتی می شود که از شب تا به صبح را در آن می گذرانند و به خواندن دعا های مختلف و انجام عبادات گوناگون می پردازند. همچنین در طی این جشن به وفور غذا های نذری در مسجد توزیع می شود. علاوه بر این مراسم، هر سه شنبه شب مراسمات گوناگونی در مسجد جمکران برگزار می شود.

نکاتی برای بازدید از مسجد جمکران

  • مسجد جمکران از مهمترین زیارتگاه ها و مراکز مذهبی ایران است، بنابراین از زائران خواسته می شود پوشش کامل اسلامی داشته باشند به گونه ای که خانم ها باید چادر بپوشند و آقایان نیز لباس کامل داشته باشند.
  • بازدید از مسجد جمکران رایگان است و نیازی به تهیه بلیط نیست.
  • مسجد در هنگام مراسمات مذهبی بسیار شلوغ می شود بنابراین اگر کودکی به همراه دارید مواظب او باشید تا گم نشود.
  • از به همراه داشتن وسایل تیز و برنده خودداری نمایید.

ایران / قم / مسجد جمکران

جدیدترین ها

جدیدترین ها

قدیمی ترین ها

بیشتربن محبوبیت

کم ترین محبوبیت

جدیدترین ها

جدیدترین ها

قدیمی ترین ها

بیشتربن محبوبیت

کم ترین محبوبیت

برسی امکانات

دسته بندی ها

مذهبی

مسجد

<" ">

. . .
<" ">

نسخه آزمایشی