ایران روستاهای بسیار زیبایی دارد که اصالت، فرهنگ و تمدن ایرانیان را در طی سال‌ها نشان می‌دهد. روستای ابیانه یکی از همین روستاهاست که مطمئنا از دیدن زیبایی‌های آن سیر نخواهید شد. روستایی سرخ در دل کوه‌های خاکستری رنگ. اگر به بازدید و گشت و گذار در روستای ابیانه علاقه دارید. با بگردم همراه باشید تا شما را با این منطقه زیبا آشنا کنیم.

روستای ابیانه

روستاي ابيانه مجموعه اي تاريخي و يكي از زيباترين روستاهاي ايران از حيث معماري مي باشد كه بخشي از آن از زمان هخامنشي و بخشي از زمان ساسانيان بجا مانده است طرز قرارگيري بناها، هماهنگي كوچه ها با بافت، به خصوص منطبق بودن بافت با شرايط اقليمي، روستا و منطقه جالب و ارزشمندي را پديد آورده. حتی هر تازه واردي كه با معماري ايران آشنا نباشد، با اندكي تامل در خواهد يافت كه معماري خانه ها با چه منطق و اصول بجايي براي در امان بودن از عوارض جوي، چون گرماي تابستان و سرماي زمستان طراحي شده است. زیبایی‌های طبیعی، فرهنگی و میراث ماندگار روستای ابیانه سبب شده است که مردم محلی این روستا علارغم توسعه مدرنیته همچنان به فرهنگ اصیل خود پایبند بوده و آداب و رسوم خود را حفظ کرده‌اند.

روستای ابیانه در استان اصفهان واقع شده و از توابع شهر نطنز و در 35 کیلومتری شمال غربی آن قرار گرفته‌است. این روستا دارای آثار بسیار با ارزش تاریخی و فرهنگی و همچنین موقعیت جغرافیایی بسیار عالی و خوش آب و هواست. با وجود شرایط اقلیمی کویری، روستای ابیانه از آب‌وهوای بسیار مناسبی برخوردار است. روستای ابیانه در دامنه شیب دار کوه کرکس واقع شد است. ارتفاع روستای ابیانه را از سطح دریا 2222 متر می رسد. به همین جهت آب و هوایی سرد و معتدل دارد و یکی از مناطق بلند و مرتفع ایران محسوب می‌شود. علاوه بر اینها وجود چشمه و رودخانه‌های متعدد در اطراف روستا منجر به گسترش دشت‌ها و بیشه‌زارهای وسیع شده است. قدمت دقیق ابیانه را نمی‌توان تخمین زد اما می‌توان آن را یکی از کهن‌ترین زیستگاه‌های انسانی حاشیه کویر با حدود 1500 سال است. مردم محلی روستا نام آن را ویونا می‌گویند که از دو کلمه وی با معنای بید و ویانه به معنای بیدستان تشکیل شده است. دلیل نام‌گذاری آن نیز به این دلیل بوده است که در گذشته‌ها این منطقه دارای درختان بید زیبا و بلند قامتی بوده است.

نکته‌ی مهمی که در روستای ابیانه بسیار مهم و چشم‌نواز است خانه‌های سرخ و زیبای آن است که به صورت پلکانی روی هم قرار گرفته است. مناطق کوهپایه‌ای در شمال، مزارع در جنوب و روستا و خانه‌هایش در حد فاصل بین این دو قرار دارند. نکته‌ی دیگر نظم موجود در سازه‌های روستاست به این صورت که معابر اصلی به صورت افقی و معابر فرعی در راستای شیب کوه ایجاد شده‌اند. دیگر مزیت روستای ابیانه این است که به دلیل فاصله زیاد این روستا از مراکز جمعیتی و کوهستانی بودن منطقه ابیانه آداب و سنت ‌ها و همچنین لهجه مردم به همان شکل سنتی حفظ شده است. مردم روستای ابیانه همچنان اصالت و سنت خود را حفظ کرده‌اند و لباس‌های رنگارنگ و زیبای محلی از ویژگی‌های بارز فرهنگ غنی ابیانه است. لباس محلی زنان پیراهن بلند همراه با پارچه‌های گلدار رنگی و شاد و چارقدهای سفید و روشن است و لباس مردان روستا شلوار گشاد و بلندی از پارچه سیاه است.

معماری روستای ابیانه

روستای ابیانه معماری زیبا و درخور توجهی دارد. در بدو ورود به این روستا متوجه نوع خواست ساخت و ساز آن خواهید شد. زیرا ساخت خانه‌ها به صورت پلکانی است که نوع خاصی از روستاهای ایران است. یکی دیگر از این نوع روستاها ماسوله است که آن هم در نوع خود منحصر به فرد است. در این نوع روستاها پشت بام یک خانه حیاط خانه بالایی را شامل می‌شود و بالعکس. هنگامی که از فاصله‌ای دور به این روستا نظر می کنید آن را به صورت چندطبقه خواهید دید.

در بررسی‌هایی که در بناهای موجود در روستای ابیانه انجام شده است به سه گروه عمده می رسیم:

۱- خانه های دوره سلجوقی: این خانه ها حیاط ندارند. آنها دارای یک ایوان جنوبی با ارتفاع حدودا ۵ متر است. خانه در دو طبقه بالا رفته و اتاقها در پیرامون قرار دارند . یک فضای باز بنام صفه در هر یک از این نوع خانه‌ها تعبیه شده که برای مراسم عزا و عروسی نیز مورد استفاده قرار می گرفته است.

۲- خانه های دوره صفویه: دراین دوره توجه بیشتری به صفه شده و خانه هایی با چهار صفه به وجود آمدند. قرینه سازی در آن‌ها مهم بوده و تزئینات داخلی هم به سبک صفوی انجام شده و با دوره‌ی قبل تفاوت داشته است..

۳- خانه های دوره قاجاریه : اواخر دوره صفویه بود که رکود در روستای ابیانه به وجود آمد و تا مدت زمانی ادامه داشت.

روستای ابیانه به دلیل قرارگیری در یک منطقه کوهستانی ویژگی‌های خاصی دارد. زمین در ابیانه بیشتر از جنس سنگ یا رس است و همین امر سبب می‌شود آب کمتری در زمین نفوذ کرده و مقدار زیادی از آن جاری شده و مورد استفاده مردم در باغداری یا کشاورزی قرار گیرد. ساختمان‌ها بیشتر به اندازه دو یا سه طبقه ارتفاع دارند و این امر سبب شده است که علاوه بر منظره و نمای زیبای دره، تابش خورشید و جریان هوا باعث تهویه محیط داخلی خانه‌ها شود.گسترش خانه‌های روستا بر روی شیب کوه سبب می‌شود تا خانه‌ها و ساکنان از وزش بادهای شدید در امان باشند.

مصالح

در ساختار بناهای روستای زیبای ابیانه 2 گروه مصالح بیشتر مورد استفاده قرار گرفته است. گروه اول مصالحی مانند خشت،سنگ و ... که بیشتر به عنوان عناصری برای دیوارها و جرزها استفاده می شد. گروه دوم نیز انواع چوب‌هایی هستند که آن‌ها را در سقف، درب و... به کار می گرفته‌اند. این چوب‌ها از تنه درختان تبریزی، صنوبر، بید، چنار و... به دست می‌آمدند. رنگ قرمز خانه‌ها نیز به دلیل استفاده از خاک قرمز و کاه است که از ترکیب آن‌ها ملاتی مستحکم و ضد رطوبت برای خانه‌ها ساخته می‌شد. خاک قرمز به کار رفته در ملات به دلیل چرب بودن مانع نفوذ رطوبت می شد.

برای جلوگیری از اتلاف انرژی در روزهای سرد یا گرم سال تدابیری در معماری خانه های ابیانه در نظر گرفته شده است. استفاده از دیوارهای خشتی با ضخامت زیاد، استفاده از کاهگل، سقف‌هایی چوبی و ... از جمله این تدابیر است. همچنین در داخل سازه‌های روستای ابیانه اتاق‌های زمستانی با اتاق‌های تابستانی تفاوت داشته است. درها و پنجره ها در این خانه‌ها همگی از چوب ساخته شده‌اند و علاوه بر آن نورگیر سقفی نیز برای خانه‌ها در نظر گرفته‌شده است. روستای تاریخی سه هزارساله ابیانه به اعتبار زیبایی‌های معماری و خانه‌های متفاوتش یکی از روستاهای استثنایی ایران به شمار می‌آید.

ساکنان روستای ابیانه

مردم روستای ابیانه بیشتر از راه کشاورزی، باغداری و دامداری روزگار می‌گذرانند. در این روستا زنان نیز همانند مردان برای امرار معاش تلاش می‌کنند. در گذشته گیوه‌های زیبا و خوش رنگ و لعاب زیادی توسط بانوان این روستا بافته می‌شد اما هم‌اکنون بیشتر آنان به هنر قالی‌بافی روی آوردند به طوری که چند کارگاه قالی بافی در این روستا به چشم می‌خورد. فرهنگ و زندگی مردم این روستا از جمله فرهنگ‌هایی است که دستخوش نابودی نشده و ساکنان روستا در حفظ آن تلاش بسیار کرده‌اند. ساکنان روستا هنوز به روش سنتی کارهای خود را انجام می‌دهند که یک نمونه از آن‌ها استفاده از آب قنات است.

بافت روستا

ابیانه دارای  سه محله با نام‌های «پل»،«یسمون» و «هرده» است. بافت خانه‌های روستای ابیانه حلزونی شکل است. کوچه بن بست در این روستا وجود ندارد و روستاهای پرپیچ و خم و باریکش ویژگی شاخصی برای شکست باد محسوب می شود. ساختمان‌هایی با خاک سرخ در دل کوه‌های خاکستری مانند شعله‌های سرخ آتش زیبایی می‌آفرینند. هنگامی که در کوچه های باریک و دل‌انگیز آن قدم می‌زنید بوی خاک و طبیعت رخوتی دلچسب برای انسان ایجاد می‌کند. ویژگی این خاک نیز به طوری است که با باران محکم‌تر شده و در مقابل انواع پدیده‌های طبیعی همانند مردم مقاوم خود ایستادگی می‌کند.

جاذبه‌های دیدنی روستای ابیانه

روستای ابیانه علاوه بر بافت زیبا و منحصر به فردش جاذبه‌های دیگری نیز در دل خود جای داده است که تاریخ و قدمت این روستای سرخ را فریاد می‌زنند.

آتشکده‌ها

ابیانه نیز همچون بسیاری مناطق دیگر در کشور ما به سبب آیین سنتی و قدیمی زرتشتی دارای آتشکده است. سه آتشکده مهم در ابیانه با نام‌های هرشوگاه، دژاتون و هارپاک از نمونه‌های معابد زرتشتی هستند که در بین جوامع کوهستانی برای عبادت مردم به کار گرفته می‌شده است. از بین این سه آتشکده مهم تنها هارپاک سرپا مانده است که از جمله کهن‌ترین آثار روستای ابیانه می‌باشد. هارپاک با استفاده از سنگ لاشه و مصالح قدیمی در گذرگاه اصلی ابیانه ساخته شده است. شعله سوزان و زیبای آتش در دل این آتشکده قدیمی در گذشته از هرجای آبادی قابل رویت بوده است.

زیارتگاه‌های روستای سرخ

از جمله زیارتگاه‌هایی که در روستای ابیانه و با معماری خاص آن ایجاد شده است، مرقد شاهزاده عیسی و شاهزاده یحیی و همچنین زیارتگاه بی بی زبیده است. زیارتگاه هینزا یا همان بی بی زبیده که در دل دره‌ای باریک ایجاد شده است، داستان خاصی دارد. مردم بر این باورند که این زیارتگاه محل پناه دادن به شخصی به نام بی بی زبیده خاتون بوده است. طبق باور مردم این محل مقدس معجزه نماست و اعمال و مراسم خاصی نیز در آن انجام می‌دهند. علاوه بر این همانطور که گفتیم در محله هرده ابیانه نیز دو زیارتگاه شاهزاده یحیی و شاهزاده عیسی واقع شده است. این زیارتگاه گنبدی هشت ضلعی با تزئینات فیروزه‌ای دارد که جزو ویژگی‌های اصلی و زیبای این بنا است. ساختمان داخلی دارای یک حیاط مرکزی است که در میان آن آب‌نمایی بزرگ و زیبا خودنمایی می‌کند. منبری چوبی و قدیمی درون این زیارتگاه نیز ویژگی‌های آن را تکمیل می‌کند.

قلعه‌های قدیمی

سه قلعه با قدمتی حدود 200 سال در ابیانه خودنمایی می‌کند. نام آن‌ها هرده، پاله و پال همونه است. به قلعه پال‌همونه تخت همایون نیز گفته می‌شود و در جنوب غربی روستا جا خوش کرده است. دو قلعه دیگر یعنی هرده در شمال شرقی و قلعه پاله نیز در شمال غربی روستا دیده می‌شود. این قلعه‌ها برای حفظ امنیت ساکنان در مقابل دشمن ساخته شده بودند.

کاروانسرا

کاروانسراها از جمله بناهایی بودند که در ایران بسیار یافت می‌شوند و این نشان از اهمیت سفر در میان ایرانیان بوده است. ابیانه نیز از این قاعده مستثنی نبوده است. روستای ابیانه دارای دو کاروانسرا در غرب خود بوده که بنای آن بر اثر سیل از بین رفته است. در گذشته اهالی روستا معاملات خود را در این کاروانسرا انجام می‌دادند. علاوه بر اینها اشترخانه‌هایی ساخته بودند که کاروان‌های شتر در آن اطراق می‌کردند و سقفی بلند و ساختمان‌هایی بزرگ داشتند.

مساجد ابیانه

یازده مسجد از جمله مساجد قدیمی ابیانه است. از قدیمی ترین آن‌ها می‌توان مسجد جامع ابیانه یا مسجد میان‌ده ابیانه را نام برد. دو شبستان قدیمی این مسجد دری دارد که به کوچه اصلی می‌رسد. شبستان قدیمی با چوب پوشیده شده است و محرابی قدیمی نیز دیوار چوبی شبستان را مزین کرده است. که متعلق به سال 477 است. تزئینات زیبای روی این محراب که به صورت گل و بوته بر روی آن کنده‌کاری شده است و چشم را نوازش می‌کند. در این مسجد نیز نقوش منبت کاری دارد و به طور کلی تزیینات زیبای آن زمان در این مسجد به خوبی نمایان است. این مسجد نیز مانند خانه‌های ابیانه به رنگ سرخ است.

حاجتگاه از دیگر مساجد تاریخی روستای زیبای ابیانه است. این مسجد بر روی صخره‌ای بنا شده است و تاریخ 952 روی آن به چشم می‌خورد. این تاریخ نشان می‌دهد که مسجد در دوره صفویه ساخته شده است و مردم بر این باور بوده‌اند که اگر حاجات خود را بالای بنای مسجد بنویسند برآورده خواهد شد. پرزله از دیگر مساجد روستای ابیانه است، تاریخی که بر روی آن حک شده است تاریخ دوران ایلخانیان را نشان می‌دهد. دربی که بر ورودی این مسجد قرار دارد را می‌توان از قدیمی‌ترین های روستای ابیانه دانست. قسمت‌هایی از این مسجد نیز در دوره‌های بعد ساخته شده مثل طبقه دوم آن که در دوران صفویه اضافه شد و شبستانی کوچک که در دوران قاجار اضافه شد.

خانقاه، تاریخی در دل ابیانه

خانقاه یکی دیگر از جاذبه‌های ابیانه است. ساختمانی سه طبقه که در زمان صفویان و در عصر درخشان آن‌ها یعنی دوران شاه عباس ساخته شده است. در گذشته خانقاه‌ها محل اجتماع دراویش، صوفیان و پاکان بوده است.

موزه مردم شناسی

هر فرهنگ و دیاری نیازمند حفظ و نگهداری آثار و میراث خود است. فرهنگ و تاریخ هر مرز و بوم نشان دهنده اصالت آن دیار خواهد بود. از آن‌جا که روستای ابیانه روستایی با فرهنگ غنی و اصالتی ماندگار است، برای به نمایش گذاشتن این پدیده‌ها موزه مردم شناسی در محل ساختمان قدیمی مهدکودک روستا ساخته شده است. انواع اشیاء که توسط مردم روستا استفاده می‌شده است از جمله ظرف و ظروف، قران خطی، لوازم دامداری، زیورآلات و... در آن یافت می‌شود.

چشمه و طبیعت ابیانه

همانطور که اشاره کردیم روستای ابیانه دارای آب و هوای مطبوع و دل‌انگیزی است. از این رو چشمه و قنات‌های فراوانی در اطراف آن یافت می‌شود. ساکنین روستای ابیانه همواره از آب قنات استفاده می‌کنند و این برکت و پرآبی بخاطر وجود کوه‌کرکس است. از جمله چشمه‌های این منطقه می‌توان به چشمه رئیسون و چشمه دوآبی اشاره کرد. قنات تاردر در شمال آبادی را می‌توان از معروفترین قنات ابیانه به حساب آورد.

غذای محلی روستای ابیانه

حال به سراغ قسمت خوشمزه هر سفر برویم. قسمتی که خیلی ها از آن به عنوان «شکم‌گردی» یاد می‌کنند. هر دیار و منطقه‌ای برای خود نوعی از غذا دارد که مخصوص همان منطقه است. روستای ابیانه چند نوع غذا دارد، یکی از آن ها گپا نام دارد. این غذا نوعی قرمه با گوشت گوسفند است. غذای دیگر جوبن است که با جوی ترش درست می‌شود و کاروانی نیز نوعی از غذا شبیه به کله جوش می‌باشد. سایر غذاها نیز شامل قلیه، آش کشک، حلوای دوشاب، پلو جو،آش سیرابی و... است.

صنایع دستی ابیانه

همانطور که در بالا گفتیم. بانوان ابیانه به کار بافتن قالی های نفیس مشغولند. از این رو یکی از صنایع دستی مهم ابیانه محسوب می شود. از دیگر سوغاتی های ابیانه می توان به زیورآلات، آویزهای تزئینی، لواشک، آلو، لبنیات و ... اشاره کرد. علاوه بر آن گیوه بافی نیز از جمله صنایع دستی است که در این منطقه دوباره احیاء شود، بسیار طرفدار دارد.

سفر به ابیانه

به میزان 35 کیلومتر که از شهر نطنز به سمت شمال غربی پیش برویم به روستایی سرخ می رسیم. روستای ابیانه به قدری زیباست که مطمئنا تجربه‌ی سفر و گشت‌وگذار در این روستا را در جای دیگر نمی‌توان یافت. روستایی سرخ که از دور شما را به بازدید از خود فرا می‌خواند. اگر به اصفهان و کاشان زیبا سفر کردید در کنار آن‌ها سفر به روستای ابیانه را از یاد نبرید. آرام در کوچه‌های سرزنده آن قدم بزنید و از دیدن بانوان و آقایان این روستا در لباس محلی لذت ببرید. در اطراف شما خانه‌هایی از جنس خاک قرمز قدبرافراشته‌اند. بوی خاک خیس هنگام باران در این کوچه‌ها روح را نوازش می‌دهد و زیبایی منطقه را چند برابر می‌کند. در این روستا اصالت و فرهنگ تاریخی آن را همچنان احساس خواهید کرد. تنها این نکته را مدنظر داشته‌باشید که از اهالی روستا بدون اجازه عکس نگیرید و وارد زمین ها و خانه‌های شخصی افراد نشوید.

اقامت در ابیانه

در بافت سرخ رنگ ابیانه تلاش شده که هر نوع معماری جدید نیز مانند خانه‌های قدیمی منطقه باشد تا زیبایی و یکنواختی آن از دست نرود. ابیانه دو هتل به نام‌های هتل ویونا و ابیانه دارد. که با معماری خاص خود پذیرای گردشگران است، علاوه بر آن تعدادی از خانه‌های محلی نیز به مهمانان اجاره داده می‌شود تا تجربه ی زندگی به سبک مردم محلی را تجربه کنند. هتل ویونا دارای ویوی رو به جنگل است و اتاق‌های سنتی و دلنشینی دارد. هتل  ابیانه مشرف به روستا است و تراس نقلی و زیبای آن اجاره صرف صبحانه را می‌دهد.

زمان سفر به ابیانه

ایران سرزمینی چهارفصل است که هر فصل آن زیبایی دل‌انگیزی دارد. در هر فصلی از سال سفر به روستای ابیانه لذتبخش است. در فصل پاییز باغ‌های اطراف مسیر پر از برگ‌های رنگارنگ است که جاده‌ای دل‌انگیز و رویایی را به وجود می‌آورد. و در فصل بهار و تابستان نیز سرسبزی جاده‌های اطراف چشم را نوازش می‌دهد.

ایران / نطنز / روستای ابیانه

جدیدترین ها

جدیدترین ها

قدیمی ترین ها

بیشتربن محبوبیت

کم ترین محبوبیت

جدیدترین ها

جدیدترین ها

قدیمی ترین ها

بیشتربن محبوبیت

کم ترین محبوبیت

برسی امکانات

دسته بندی ها

طبیعی

کوه

تفریحی

روستا

<" ">

. . .
<" ">

نسخه آزمایشی