قلعه والی که از آثار دوران قاجاریه است، از مهمترین جاذبه های گردشگری ایلام به شمار می آید. این قلعه به واسطه معماری چشم نواز خود که یادآور خانه های تاریخی است بسیار مورد توجه بوده و سالانه گردشگران بسیاری را که به ایلام سفر می کنند به سوی خود جذب می کند. در ادامه با بگردم همراه باشید تا بیشتر با قلعه والی ایلام آشنا شویم.

قلعه والی کجاست؟

قلعه والی در شمال شهر ایلام قرار دارد و برای رسیدن به آن ابتدا از طریق بلوار سعدی و یا بلوار تختی، وارد خیابان پاسداران شوید. قلعه در این خیابان قرار دارد.

تاریخچه قلعه والی ایلام

خاندان والی در دوران قاجار به حکومت منطقه ای که اکنون ایلام نام دارد رسیدند. این خاندان آثار بسیاری در این ناحیه از خود بر جای گذاشته اند که از جمله مهمترین آنها قلعه والی است. قلعه والی در سال 1908 و به دستور غلامرضا خان والی در جایی که در آن دوران با نام "ده بالا" شناخته می شد بنا شد. قلعه والی در آن زمان به عنوان یک مکان خوش آب و هوا و اقامتگاه تابستانی شناخته می شد و از این رو یک قلعه تفریحی برای خاندان حاکم بود. رضا شاه پهلوی پس از به تخت نشستن، تمامی حکومت های محلی را برانداخت و از این رو حکومت ایلام نیز از خاندان والی گرفته شد و غلامرضا خان پس از یک سری درگیری با حکومت از ایران گریخت و به عراق فرار کرد. پس از این واقعه قلعه والی ایلام نیز توسط حکومت تصرف شد.

قلعه والی در دوران پهلوی کاربرد های متنوعی داشت و نهایتا به عنوان یک بنای عمومی مورد استفاده قرار گرفت. پس از انقلاب اسلامی و آغاز جنگ ایران و عراق، شهر ایلام از جمله مناطقی بود که به شدت مورد حمله عراق قرار می گرفت و در جریان این حملات نیز قلعه والی به شدت آسیب دید. آسیب دیدگی قلعه والی به گونه ای بود که تقریبا نیمی از بنا از بین رفت و بخش های دیگر آن نیز آسیب های متعددی را متحمل شدند. پس از پایان جنگ و طی دو سال مرمت، قلعه تا اندازه ای به شمایل گذشته خود بازگشت و سپس به موزه مردم شناسی تبدیل شد که تاکنون نیز همین کاربرد را دارد.

آشنایی با قلعه والی

قلعه والی در زمینی به مساحت 4700 متر مربع بنا شده است. زیربنای قلعه در حدود 1500 متر مربع است و به صورت یک مربع تو خالی بنا شده و از این رو یک حیاط میانی به مساحت 700 متر مربع در آن قرار دارد که با درختان زیبا پر شده است. قلعه والی در گذشته نمایی زیبا از کوهستان داشته است و در واقع در یک فضای باز و طبیعتی بکر ساخته شده بود اما اکنون با شمار زیادی ساختمان بدقواره مدرن احاطه شده است که باعث شده صفای قدیم خود را از دست بدهد. این قلعه به سبک خانه های اشرافی دوران قاجار ساخته شده است و می توان در آن درب های چوبی منبت کاری شده، پنجره های اورسی، طاق ها و... را مشاهده کرد که باعث شده اند این قلعه بیش از آنکه یک قلعه باشد، یک خانه اشرافی زیبا محسوب شود.

معماری قلعه

قلعه والی دارای سه ورودی است که شامل یک ورودی عمومی و دو ورودی اختصاصی است. ورودی عمومی قلعه ابتدا به اتاق نگهبانی می رسد و پس از گذر از آن وارد حیاط میانی خواهید شد. دو ورودی دیگر نیز در دو سوی دیگر قلعه قرار دارند که در زمان کاربری بنا به عنوان محلی برای عبور و مرور مهمانان خاص مورد استفاده قرار می گرفته است. قلعه دارای دو برج نگهبانی است که به منظور نگهبانی و حفاظت مورد استفاده قرار می گرفتند ولی در مجموع قلعه والی با اینکه نام قلعه را بر خود دارد اما از استحکامات خاصی برای مقابله با دشمن برخوردار نیست.

پس از ورود به قلعه وارد حیاط زیبای میانی می شوید که با درختان زیبایی پر شده است. در این باغچه می توانید درختانی همچون سرو، کاج و... را مشاهده کنید. حیاط از سه سمت با ساختمان ها احاطه شده است. قلعه دارای 25 اتاق است که از این تعداد 20 اتاق بزرگ و 5 اتاق کوچک است. از آنجا که در گذشته لزوم داشتن حریم خصوصی از اهمیت بالایی برخوردار بوده است، اتاق های قلعه والی به صورت تو در تو ساخته شده اند. قلعه دارای سه ایوان بزرگ است که نه تنها به عنوان ورودی های بنا مورد استفاده بوده اند بلکه در روز هایی از سال که هوا خوب بوده، به عنوان محلی برای نشستن اهالی خانه و دورهمی ها استفاده می شده است.

یکی از بخش های جذاب قلعه، پشت بام آن است. افراد از طریق سه راه پله که در بخش های مختلف بنا تعبیه شده می توانستند به پشت بام برسند. پشت بام قلعه در گذشته محلی برای نشستن و تفریح بوده است و چشم انداز زیبایی از کوهستان های اطراف داشته است. با این حال اکنون پشت بام اغلب بسته است و چشم انداز آن نیز به یک سری آپارتمان بد ساخت است. بخش شاهنشین و محل زندگی خانواده در ضلع شرقی بنا جای گرفته است. از این رو بخش شرقی قلعه والی از تزئینات زیباتری برخوردار است. در این بخش می توان کاشی کاری های زیبایی را مشاهده کرد

موزه مردم شناسی

قلعه والی ایلام هم اکنون به عنوان موزه مردم شناسی مورد استفاده قرار می گیرد. این موزه که در سال 1385 به بهره برداری رسید شامل تعداد مجسمه و اشیاء است که از طریق آنها می توان با نوع پوشش، آداب و رسوم و سنت های مردم ایلام آشنا شد. از جمله مواردی که در این موزه به نمایش درآمده می توان به فعالیت های روزمره مردم و همچنین مجالس و دورهمی های مردم در ایلام قدیم اشاره کرد.

نکاتی برای بازدید از قلعه والی ایلام

  • ساعت کار قلعه والی همه روزه از 8 صبح الی 12 ظهر و سپس 2 بعد از ظهر تا 9 شب است.
  • موزه مردم شناسی موجود در قلعه به جز دوشنبه ها، همه روزه پذیرای بازدید کنندگان است.
  • قلعه در تعطیلاتی که به مناسبت عزاداری باشند همچون تاسوعا و عاشورا تعطیل است.
  • زمان کافی برای بازدی از تمام قلعه و موزه آن در حدود یک ساعت و نیم است.

ایران / ايلام / قلعه والی

جدیدترین ها

جدیدترین ها

قدیمی ترین ها

بیشتربن محبوبیت

کم ترین محبوبیت

جدیدترین ها

جدیدترین ها

قدیمی ترین ها

بیشتربن محبوبیت

کم ترین محبوبیت

برسی امکانات

دسته بندی ها

تاریخی

عمارت

قلعه

موزه

<" ">

. . .
<" ">

نسخه آزمایشی