ابن سینا را یکی از بزرگترین دانشمندان ایرانی در قرون وسطی بود. وی از جمله دانشمندانی بود که شهرت و آوازه وی از سرزمین ایران فراتر رفت و در طول قرن های دراز تاثیری شگرف بر علوم جهان گذاشت. ابن سینا دانشمندی همه چیز دان بود و بر تمامی دانش های زمانه خود مانند پزشکی، ریاضیات، زمین شناسی، ستاره شناسی و... چیره بوده است ولی او را بیش از پیش به عنوان یک پزشک بزرگ می شناسند. ابن سینا کتاب قانون در پزشکی را تالیف کرد که کتابی بسیار ارزشمند در زمینه پزشکی بوده و تا قرن های طولانی به عنوان کتابی مرجع برای علم پزشکی در سراسر جهان مورد استفاده قرار می گرفت. ابن سینا همچنین کتاب شفا را در هجده جلد تالیف کرد که شامل علوم متعددی از فلسفه و منطق گرفته تا ریاضیات می شود و از جمله با ارزش ترین کتاب هایی است که تاکنون توسط بشر نگاشته شده است. آرامگاه ابن سینا در شهر همدان و در غرب ایران قرار گرفته است. این مقبره در دوران پهلوی و با کمک های مردمی، کمک سران حکومت و کمک نهاد ها و سازمان های دولتی و غیر دولتی ساخته شد. معمار این بنا هوشنگ سیحون بوده است که بنا را با الهام از گنبد قابوس طراحی کرده است.

ابن سینا، پدر پزشکی مدرن

ابن سینا که نام اصلی ایشان حسین بوده است با القابی همچون بوعلی سینا، ابوعلی سینا، پور سینا و همچنین شیخ الرئیس شناخته می شود، از بزرگترین دانشمندان همه چیز دان ایرانی در قرون وسطی بوده است. او در علوم همچون ستاره شناسی، زمین شناسی، فلسفه، فیزیک، جغرافی و البته پزشکی تبحر بالایی داشته است. با این حال اغلب وی را به واسطه دانش پزشکی وی می شناسند. او همچنین شاعر و سیاستمدار نیز بوده است. ابن سینا در بلخ که آن زمان جزئی از ایران و تحت حکومت سامانیان بود متولد شد. ابن سینا در کودکی به کلاس قرآن فرستاده شد تا همچون دیگر هم سالان خود قرآن بیاموزد ولی شور و شعف او به علم و دانش به گونه ای بود که مدام به دنبال کتاب های مختلف و کسب دانش های گوناگون می رفت. ابن سینا در شرح حالی که از خودش به شاگردش یعنی ابوعبید جوزجانی می گوید چنین بیان می کند که در کودکی شروع به خواندن کتاب مابعد الطبیعه ارسطو کرد ولی چیزی از آن دستگیرش نشد تا اینکه با کتاب اغراض مابعد الطبیعه از فارابی که شرحی بر مابعد الطبیعه ارسطو بود آشنا شد و اینگونه توانست مابعد الطبیعه را بفهمد. او سپس با تحقیقات و تحصیل دیگر کتب توانست در الهیات تبحر یابد.

پور سینا سپس به تحصیل علم منطق پرداخت و در این رشته نیز تبحر یافت. عطش سیری ناپذیر او به علم و دانش او را به پای کلاس هندسه کشاند و توانست این این علم نیز سرآمد شود. وی در همین زمان از علم مورد علاقه خود یعنی پزشکی نیز غافل نبود و بیش از هر چیز به آن می پرداخت. بدین سان او زمانی که به 18 سالگی رسید در بسیاری علوم از جمله پزشکی سرآمد زمانه گشته بود و در همین سن به چنان درجه ای از علم پزشکی رسیده بود که در سراسر سرزمین های پیرامونی کسی در سطح وی نبود. زمانی که پور سینا تنها 18 سال داشت نوح بن منصور سامانی، فرمانروای سامانیان سخت بیمار شد و پزشکان از معالجه او عاجز ماندند تا اینکه پور سینا را بر بالینش بردند و او توانست فرمانروای سامانی را درمان کند. نوح سامانی خواست به ابن سینا پاداشی در خور بدهد ولی ابن سینا تنها خواست که اجازه یابد کتاب های کتابخانه سلطنتی را مطالعه کند. او مدتی را در این کتابخانه گذراند و کتاب های بسیاری را مطالعه کرد و بر علم خویش افزود.

در سال های بعد او به ری و دربار مجدالدوله دیلمی راه یافت و بیماری صعب العلاج او را درمان کرد. اینگونه شهرت شیخ الرئیس در ایران و جهان طنین انداز شد. او سپس به همدان مهاجرت کرد زندگی در همدان برای ابن سینا با پستی و بلند هایی همراه بود. ابن سینا همچنین در مدتی را در قزوین و اصفهان گذراند. او سپس در یک سفر به سمت همدان بیمار شد و از دنیا رفت. اینکه بیماری او چه بود در طول تاریخ جای بحث بوده است و هم اکنون نیز بیماری های مختلفی عنوان شده که ممکن است وی به یکی از آنها درگذشته باشد. از ابن سینا فرزندی نماند و اگر مانده باشد نیز گزارش و مدرک تاریخی برای آن وجود ندارد.

پور سینا در طول زندگی پر بار خود تقریبا به تمامی علوم زمانه مسلط گشت و سپس در هر کدام از آنها سرآمد شد. او برای گسترش علم و دانش کتاب های متعددی نگاشت که شامل ده ها جلد کتاب در علومی همچون پزشکی، ریاضیات، علوم طبیعی، فلسفه، منطق و... می شوند. در این بین دو کتاب از سایرین معروف تر هستند. نخستین آنها "قانون در پزشکی" است همانطور که از نامش پیداست به علوم پزشکی می پردازد. این کتاب آنقدر جامع و کامل بود که تا 700 سال منبع اصلی علم پزشکی در سراسر جهان از ایران تا اروپا و آسیا به شمار می رفت و به زبان های متعددی ترجمه شد که جمله آنها می توان به زبان لاتین، فرانسوی، عبری و... اشاره کرد. این کتاب دومین کتابی بود که در سال 1593 میلادی پس از کتاب مقدس مسیحیان در اروپا به چاپ رسید.

اهمیت کتاب قانون به گونه ای بود که بخش های مختلف آن رشته های مختلف پزشکی را بنا نهادند که از جمله آنها بخش چشم، کلیه، قلب، عروق، ریه و... بود. کتاب قانون ابن سینا کتابی سنگین و تخصصی بود و از این رو در طول قرن ها شرح های مختلفی در زبان های مختلف بر آن نوشته شد. همچنین کتاب های فراوانی به عنوان خلاصه ای از قانون نوشته شدند تا فهم و استفاده از آن را راحت تر کنند. با این حال قانون تنها یکی از کتاب های پزشکی ابن سینا بود و کتاب های دیگری نیز در زمینه پزشکی توسط وی نوشته شده است که در هر کدام بر موضوع خاصی همچون شرح بخش های مختلف بدن انسان، فواید برخی غذا ها، درمان برخی بیماری ها و... اشاره دارند. دیگر کتاب مهم این دانشمند بزرگ، شفا نام داشت. شفا کتابی جامع است که در 18 جلد نگاشته شد. در این کتاب به علوم عقلی همچون ریاضیات، الهیات، منطق و... پرداخته می شود.

آرامگاه ابن سینا

شیخ الرئیس از آن دسته دانشمندانی بود که در دوران زندگی نیز اطرافیانش از مردم عادی گرفته تا حاکمان به بزرگی و عظمت علمی او پی برده بودند و همواره او را مورد ستایش قرار می دادند. از همین روست که در همان زمان درگذشت نیز مقبره ای برای وی ساخته شد و مقام وی گرامی داشته شد. در سال های بعد از طرف نوه فتحعلی شاه قاجار یک آرامگاه دیگر برای برای ابن سینا ساخته شد. این آرامگاه که هم اکنون تنها نقاشی های از آن باقی مانده است دارای گنبدی ساده بوده و به سبک معماری دوره قاجار اما بسیار ساده و با تزئینات اندک ساخته شده بود. با این حال چنین بنایی در خور شان و جایگاه رفیع چنین دانشمند وارسته ای نبود و بدین جهت در سال 1322 یعنی در دوران حکومت محمدرضا شاه پهلوی تصمیم بر ساخت آرامگاه جدید در خور منزلت پور سینا گرفته شد.

ساخت چنین بنایی هزینه بالایی داشت و باید توجه کرد که در دهه 1320 وضعیت مالی دولت ایران مناسب نبود که دلیل آن نیز ارزان بودن نفت بود. به همین جهت باید برای تامین هزینه ساخت چنین بنای مهمی چاره ای اندیشیده می شد. یکی از راه ها استفاده از بلیط های بخت آزمایی بود که در سه نوبت و هر نوبت به تعداد 300.000 بلیط بخط آزمایی و به قیمت 2 تومان فروخته شد که بخش عمده درآمد حاصل از آن به ساخت آرامگاه و برگزاری جشن هزاره ابن سینا اختصاص یافت. اما این پول کافی نبود. لذت بقیه هزینه از راه هایی همچون کمک های مردمی، کمک پارسیان هند، کمک شاه، کمک سازمان های دولتی، شهرداری همدان و... تامین شد. در سال 1330 بیش از یک میلیون تومان برای ساخت بنا هزینه شده بود. همچنین برای باقی مانده هزینه ها نیز با تصویب مجلس رقم پانصد هزار تومان به تکمیل بنا و برگزاری جشن هزاره پور سینا اختصاص یافت.

با وجود سختی هایی که وجود داشت نهایتا در سال 1333 کار ساخت بنا به اتمام رسید. خوب است بدانیم محلی که هم اکنون آرامگاه ابن سینا است در ابتدا آرامگاه و مقبره یکی از شاگردان و دوستان وی به نام ابوسعید دخوک بود و پیکر شیخ الرئیس در جای دیگری به خاک سپرده شده بود. از این رو زمانی که بنای آرامگاه به اتمام رسید پیکر ابن سینا را با احترام از مقبره پیشین وی خارج کردند و به این آرامگاه منتقل نمودند. آرامگاه ابن سینا همواره به عنوان یکی از نماد های ایران جایگاه ویژه ای داشته است. در زمانی که آرامگاه تکمیل شد تصویر آن بر پشت اسکناس 10ریالی و 200 ریالی ایران نقش بست.

بخش های مختلف آرامگاه ابن سینا

مقبره

هوشنگ سیحون در طراحی بنای آرامگاه ابن سینا از گنبد قابوس الهام گرفته است و با ترکیب معماری جدید و قدیم ایران بنایی طراحی کند که نه تنها بتواند نشانگر جایگاه شخص ابن سینا به عنوان یک دانشمند وارسته باشد بلکه نشان دهنده سبک هنری و معماری نوین ایران نیز باشد. زمانی که به آرامگاه نگاه می کنیم در ابتدا گنبدی در پیش چشم می آید که از گنبد قابوس الهام گرفته شده است. سپس در زیر بنا به صورت ستون های متمادی طراحی شده است. این بنا از خارج بسیار چشمگیر است ولی زمانی که به زیر گنبد بروید و از آنجا به بالای سر خود نگاه کنید می توانید هنر واقعی معمار را ببینید که گنبد به صورت خورشید و ستون های اطراف آن به سان پرتو های آفتاب به چشم می خورند که نشان از این دارد که ابن سینا همچون آفتابی بر تارک دانش جهان می درخشد. اما نکته جالب دیگر تعداد ستون هاست. این بنا 12 ستون دارد که نشانگر 12 دانش مهم روزگار ابن سینا است که وی بر همه آنها احاطه داشته است.

بنای اصلی مقبره بر روی بنایی دیگر با ایوانی ستون بندی شده قرار گرفته است. این ایوان 10 ستون دارد و این تعداد ستون ها نشانگر قرن هایی است که از درگذشت ابن سینا می گذرد. همچنین در برابر مقبره می توان باغ زیبایی را مشاهده کرد که به شیوه باغ آرایی ایرانی ساخته شده است. در این بنا می توان مقبره افرادی همچون ابوسعید خدوک، از دوستان و شاگردان ابن سینا و همچنین عارف قزوینی، از شاعران معاصر ایرانی را مشاهده کرد.

تندیس ابن سینا

در کنار مقبره می توان تندیس زیبایی که بر پایه ای بلند قرار گرفته است را مشاهده کرد. این تندیس توسط استاد ابوالحسن صدیقی، مجسمه ساز بزرگ ایران (و سازنده مجسمه مشهور فردوسی) ساخته شد. در ساخت این مجسمه سعی شده با رجوع به اسناد تاریخی بتوان تصویری از ابن سینا را مجسم کرد که نهایتا به نتیجه هایی رسید و مجسمه در سال 1338 نصب شد.

کتابخانه ابن سینا

کتابخانه آرامگاه ابن سینا که در تالار شمالی آرامگاه قرار دارد، در ابتدا از آن به عنوان قرائت خانه یاد می شد یک گنجینه واقعی است. در این کتابخانه می توان 8000 کتاب خطی و نفیس یافت که یا از کتب نفیس ایرانی هستند و یا توسط کشور های خارجی همچون بریتانیا، آلمان، فرانسه و... به این کتابخانه هدیه شده اند. این کتابخانه در ابتدا تنها 649 جلد کتاب داشت ولی پس از مدتی و با تلاش دست اندرکاران، کتابخانه گسترش پیدا کرد و تعداد کتاب های آن به 8000 کتاب رسید و هم اکنون محلی مناسب برای تحقیق و مطالعه دوستداران علم و دانش به شمار می رود. در سال 1329 و با انتشار بیانیه ای از کشور های جهان دعوت شد تا در غنی سازی این کتابخانه حضور داشته باشند و پس از مدتی صد ها کتاب نفیس از بسیاری کشور های اروپایی به کتابخانه سرازیر شد که به زبان های مختلفی نوشته شده اند.

موزه

همدان خود شهری تاریخی بوده و از این نظر آثار باستانی بسیاری در آن کشف شده است. این آثار در موزه های مختلفی از موزه متروپولیتن نیویورک گرفته تا موزه های برلین و تهران نگهداری می شوند. اما یکی از جا هایی که می توان در آن شماری از اشیاء بر جای مانده از تاریخ دور و دراز همدان را مشاهده کرد، موزه آرامگاه ابن سینا است که در تالار جنوب این مجموعه قرار گرفته. در این موزه می توان آثاری همچون سفال ها، سکه ها، ظروف و... از دوران باستان تا قرون وسطی را مشاهده کرد. یکی از مهمترین اشیاء موزه، تصویری سیاه و سفید از یک جمجمه است. بله این تصویر جمجمه ابن سینا است که در هنگام تغییر محل خاکسپاری و بیرون آوردن پیکر او از محل دفن پیشین ثبت شده است.

ایران / همدان / آرامگاه ابن سینا

جدیدترین ها

جدیدترین ها

قدیمی ترین ها

بیشتربن محبوبیت

کم ترین محبوبیت

جدیدترین ها

جدیدترین ها

قدیمی ترین ها

بیشتربن محبوبیت

کم ترین محبوبیت

برسی امکانات

دسته بندی ها

طبیعی

پارک یا بوستان

تاریخی

موزه

آرامگاه

<" ">

. . .
<" ">

نسخه آزمایشی