عمارت ملک بوشهر در محله بهمنی این شهر واقع شده است و از جمله مهمترین جاذبه های گردشگری این شهر محسوب می شود. این عمارت عظیم که هم اکنون به صورت ویرانه ای درآمده است در دوران قاجار ساخته شد و به یکی از تاجران بزرگ بوشهری به نام محمد مهدی ملک التجار تعلق داشته است. در ادامه با بگردم همراه باشید تا با نگاهی به این عمارت با تاریخ و ویژگی های آن آشنا شویم.

عمارت ملک، بازمانده از دوران شکوهمند بوشهر

بوشهر شهر دریا و عمارت های تاریخی است. در این شهر زیبا می توانید با قدم زدن میان بافت تاریخی آن به گذشته باشکوه این بندر سفر کنید و از زیبایی های آن لذت ببرید. شهر بوشهر به دو بخش تقسیم شده است که شامل بخش شمالی و بخش جنوبی می شود. این دو بخش با پایگاه هوایی از هم جدا شده اند. بخش شمالی بوشهر تاریخی تر است و بسیاری محلات تاریخی و بافت قدیمی بوشهر در محلاتی همچون بهبهانی، کوتی، دهدشتی، شنبدی و... قابل مشاهده است اما زمانی که سری به بخش جنوبی شهر بزنید با عمارتی تاریخی که شبیه به دیگر عمارت های تاریخی شهر نیست روبرو می شوید. عمارت ملک در جنوب بوشهر و در محله بهمنی واقع شده است و هم اکنون به یکی از مهمترین جاذبه های گردشگری شهر بدل گشته. این عمارت از نظر معماری با دیگر خانه های تاریخی بوشهر تفاوت زیادی داشته و در ساخت آن از ترکیب معماری بومی و فرانسوی استفاده شده است.

ماجرای ساخت عمارت ملک به زمانی بر می گردد که یکی از تاجران بزرگ بوشهر به نام محمد مهدی ملک التجار در دوران قاجار و زمانی که بندر بوشهر رونق بسیاری داشت برای سفری تجاری و تفریحی به فرانسه رفت. او در این سفر شیفته معماری کاخ ها و قلعه های فرانسوی شد. محمد مهدی ملک التجار با علاقه ای که به چنین بنا هایی پیدا کرده بود تصمیم گرفت چند تن از معماران فرانسوی را با خود به بوشهر بیاورد تا خانه ای مشابه کاخ های فرانسوی برای او بسازند. با بازگشت به بوشهر محلی برای ساخت بنا انتخاب می شود که دور از سایر محلات شهر بوده است و در آن زمان به عنوان حومه بوشهر شناخته می شد. به واسطه شرایط اقلیمی و همینطور مصالح در دسترس، امکان ساخت بنایی که زیاد شبیه به کاخ های فرانسوی باشد وجود نداشت و از این رو در ساخت بنا از ترکیب معماری سنتی بوشهری و معماری رنسانس و نئوکلاسیک فرانسوی استفاده شد. اینگونه بود که طرح عمارت ملک که اکنون می بینیم ریخته شد تا به خاص ترین بنای بوشهر بدل شود.

در جریان جنگ جهانی اول شعله های جنگ به ایران نیز کشیده شد و متاسفانه به رغم اعلام بی طرفی حکومت قاجار، امپراتوری بریتانیا به جنوب ایران و به خصوص بوشهر حمله ور شد. در پی این حمله مردم بوشهر مقاومت زیادی در برابر این ابرقدرت کردند و در نبرد های متعددی توانستند انگلیسی ها را شکست دهند ولی نهایتا جنگ به نفع بریتانیا خاتمه یافت و بوشهر به اشغال قوای این امپراتوری درآمد. در این زمان انگلیسی ها عمارت ملک را که محل زندگی بازماندگان ملک التجار بود تصرف کردند و از آن به عنوان پادگان نظامی استفاده نمودند. این استفاده تا چندین سال به طول انجامید و زمانی که دیگر خاندان ملک التجار به واسطه جنگ و اوضاع نابسامان تجارت ورشکست شده بودند، انگلیسی ها تمامی اشیاء با ارزش و نفیس این عمارت را با قیمت بسیار کمی خریداری کردند و برخی را به موزه های لندن بردند و برخی را نیز به اعیان بریتانیایی فروختند.

در سال های بعد که رضا شاه پهلوی به سلطنت ایران رسید عمارت ملک هنوز قابل استفاده بوده و ویرانی زیادی نداشت. از این رو چند بار عمارت ترمیم شد ولی رفته رفته و با افزایش عمر بنا، ترمیم آن نیز سخت تر شد و نیاز به هزینه بالایی داشت و از این رو عمارت ملک به حال خود رها شد و دیگر هرگز به صورت مناسبی مرمت نشد. این موضوع سبب شد از عمارتی چنان باشکوه تنها یک ویرانه بر جای بماند که در آن هیچ اثری از تزئینات و زیبایی های اولیه بنا مشاهده نمی شود و بیشتر می توان گفت اسکلتی از آن باقی مانده است. در سال های اخیر میراث فرهنگی بوشهر این بنا را به مبلغ 220 میلیون تومان خریداری کرد و اندک مرمت هایی در آن انجام شد که به هیچ وجه کافی نبود است و بنا همچنان نیاز به مرمت اساسی دارد.

معماری خارجی عمارت ملک

همانطور که گفته شد معماری عمارت ملک ترکیبی از معماری فرانسوی و سنتی بوشهری است و از این رو نمی توان نام خاصی به سبک معماری آن داد. این عمارت از نظر طراحی چیزی بین یک قلعه و کاخ است و به این صورت در گوشه های خود بخش هایی مشابه دژ ها داشته و در میانه خود بخشی شبیه به آنچه در پیشانی بنا های نئوکلاسیک اروپایی می بینیم وجود دارد. در این بنا به وفور از عناصر معماری بوشهری استفاده شده است که از جمله آنها می توان به وجود "طارمه" های چوبی اشاره کرد که تراس ها را پوشانده اند. با این حال سبک کلی عمارت ملک با آنچه در سایر بنا های تاریخی بوشهر و اصولا در معماری بیت میلانی می بینیم تفاوت زیادی دارد به گونه ای که این عمارت به صورت تکی و در جایی دور از سایر ساختمان ها ساخته شده است و این در حالیست که بافت تاریخی بوشهر به نزدیک بودن ساختمان ها برای ایجاد سایه معروف است. از این رو عمارت ملک با سایر عمارت ها و بنا های تاریخی شهر تفاوت های قابل توجهی دارد.

معماری داخلی عمارت ملک

بخش داخلی عمارت ملک از پیشخوانی ستون بندی شده آغاز می شود که به وضوح یک طرح نئوکلاسیک اروپایی است. این پیشخوان که با پله های کوتاه و پرشمار به زمین متصل می شود محلی برای استقبال از مهمانان بوده است و در پشت آن یک درب بزرگ چوبی با چوب آبنوس قرار گرفته. خود عمارت دو طبقه دارد. طبقه او محلی برای کار های تجاری بوده و دفتر ملک التجار در آن قرار داشته است. طبقه همکف همچنین محلی برای زندگی خدمه نیز داشته. طبقه دوم اما بخش خصوصی تر عمارت ملک است که محلی برای زندگی ملک التجار و خانواده اش و از طرفی محلی برای برپایی مهمانی های او بوده است. این بخش دارای یک شاه نشین است که البته با شاه نشین های دیگر بنا های تاریخی ایرانی متفاوت بوده و در آن می توان طارمه هایی را به سبک معماری بوشهری مشاهده کرد. این تراس و طارمه باعث می شدند بتوان در تابستان های بسیار گرم بوشهر از استراحت در تراس و بهره بردن از نسیم استفاده کرد.

نکاتی برای بازدید از عمارت ملک

  • امکان بازدید از داخل بنا وجود ندارد و تنها می توانید از بخش خارجی آن بازدید کنید.
  • به دلیل فرسودگی ناشی از عدم رسیدگی، بنا سست بوده و از این رو از نزدیک شدن به دیوار ها و یا ورود به پیشخوان آن خودداری کنید.
  • برای دیدن عمارت نیازی به تهیه بلیط نیست.

ایران / بندر بوشهر / عمارت ملک

جدیدترین ها

جدیدترین ها

قدیمی ترین ها

بیشتربن محبوبیت

کم ترین محبوبیت

جدیدترین ها

جدیدترین ها

قدیمی ترین ها

بیشتربن محبوبیت

کم ترین محبوبیت

برسی امکانات

دسته بندی ها

تاریخی

عمارت

<" ">

. . .
<" ">

نسخه آزمایشی